لطفا جهت دریافت فایل هدیه این محصول ایمیل یا شماره تلفن خود را وارد کنید
توضیحات

از سندرم تخمدان پلی کیستیک چه می دانید


سَندرُم تُخمدان پُلی‌کیستیک شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز در زنان که ۵ تا۱۰ درصد از زنان را شامل می‏ شود. 

شایع‌ترین علت نازایی ناشی ازعدم تخمک‌گذاری، بیماری سندرم تخمدان پلی کیستیک می‌باشد، که مقاومت به انسولین و چاقی از ویژگی های آن است.

تنبلی تخمدان باعث بی نظمی دوران عادت ماهانه، آکنه، پوست چرب، رشد موهای زائد صورت و بدن، ریزش موهای سر و در صورت عدم درمان باعث ناباروری و بسیاری عوارض دیگر می گردد.

با پرچم همراه باشید و در این مقاله بیماری سندرم تخمدان پلی کیستیک را کامل بشناسید. با علائم ظاهری، راههای تشخیص، عوامل خطر و پیامدها، روش های درمانی دارویی و تغذیه ای آشنا شوید.


تخموان پلی کیستیک

 PCOS شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ ریز در زنان که ۵ تا۱۰ درصد از زنان را شامل می‏ شود


بیماری تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک چرا و چگونه؟

سَندرُم تُخمدان پُلی‌کیستیک (Polycystic ovary syndromeیا نشانگان تخمدان پُرکیستی شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ ریز (آندوکرینوپاتی) در زنان که ۵ تا۱۰ درصد از زنان را شامل می‏ شود. 

همچنین شایع‌ترین علت نازایی ناشی از عدم تخمک‌گذاری می‌باشد، که مقاومت به انسولین و چاقی از ویژگی های آن است.

نامگذاری این سندرم به دلیل وجود تخمدان‌های بزرگ محتوی تعداد زیادی کیست کوچک (در اغلب زنان مبتلا و نه در همه) است که در لایه بیرونی هر تخمدان قرار گرفته ‌است.

تخمدان پلی کیستیک، بیماری است که امروزه گریبان گیر بسیاری از دختران جوان شده و آنها را با مشکلات باروری مواجه کرده است. این بیماری شاید ۳۰ سال پیش فقط در خانم های چاق دیده میشد اما الان دخترهای جوان لاغر حتی در سنین ۱۷ سالگی هم به آن مبتلا میشوند. میتوان گفت رده سنی مبتلایان بیشتر بین ۱۶ تا ۳۶ سال است.

تخمدان پلی کیستیک همان بیماری "اشتین لونتاین" است که در زمان قدیم با علائم هیرسوتیسم (افزایش رشد موهای زائد)، افزایش آکنه صورت، الیگومنوره (تعداد کم دفعات قاعدگی) یا آمنوره (فقدان قاعدگی) و نازایی توسط آقای "اشتین لونتاین" شناخته شد.

PCOS  اغلب با اختلالات فیزیولوژیکی شامل افسردگی و بیماری‏های روحی دیگر و اختلالات متابولیکی عمدتا مقاومت به انسولین و هیپرانسولینما، که به‏ عنوان یک فاکتور اصلی مسئول تغییر در تولید آندروژن و متابولیسم تشخیص داده شده است همراه است.


تخمدان پلی کیستیک چه علائم ظاهری برای بیمار دارد؟


موی زائد غیر طبیعی از علائم تخمدان پلی کیستیک

بعد از اليگومنوره، هيرسوتيسم (موی زائد صورت و بدن ) جزء دومين علامت شايع PCOS است


تظاهرات باليني PCOS به شكل گسترده‌اي متفاوت است. زنان مبتلا به اين سندرم اغلب براي اختلالات سيكل قاعدگي، تظاهرات باليني هايپرآندروژنيسم و ناباروري به دنبال مراقبت‌هاي پزشكي هستند. 

شاید بيماري به عنوان زمينه ژنتيكي در فرد وجود داشته باشد و علائم آن توسط عوامل محيطي و شيوه زندگي تشديد شود. 

PCOS یا سندرم تخمدان پلی کیستیک، یک اختلال تعادلی هورمونی است، که حتی به شدت زنان را تحت تاثیر قرار می دهد .


زنان مبتلا به PCOS، دارای نشانه های مختلف هستند که می تواند شامل موارد زیر شود:

افزایش موی زائد در صورت، سینه، شکم ،انگشت شست یا انگشتان پا.

کاهش قابل توجهی دراندازه سینه ها

کلفت شدن صدا

ریزش مو

ظاهر شدن آکنه و جوش زیاد (بیشتر در زنان جوان)

درد مزمن لگن

افزایش ناگهانی وزن و اضافه وزن در قسمت کونری بدن (شکم و تنه)

خونریزی نامنظم ماهانه

مشکلات در خواب

مشکل در باردار شدن (در بعضی از زنان)

اضطراب و افسردگی یا احساس نگرانی وغم برای مدت طولانی

ناباروری


چه علائم ظاهری بیماری تنبلی تخمدان را حتمی می کند؟

اگر علائم زیر را داشته باشید، نشان می دهد که به سندرم تخمدان پلی کیستیک PCOS مبتلا هستید

1.آمنوره (فقدان قاعدگی) و الیگومنوره (تعداد کم دفعات قاعدگی) پریودهای نامنظم و طولاني مدت 

سیکل های قاعدگی نامنظم، طولانی یا خیلی کم، شایعترین علامت PCOS هستند.

برای مثال، ممکن است کمتراز نه دوره سیکل قاعدگی در سال داشته باشید، همچنین ممکن است فاصله بیش از 35 روز یا کمتراز28 روز بین دوره ها اتفاق بیفتد و دوره های خونریزی غیرطبیعی شدید و سنگین باشند.

اگر چه، %30 از بيماران قاعدگي طبيعي دارند. تقريبا %90 -%85 زنان اليگومنوره، از اين سندرم رنج مي‌برند. اين در حالي است كه %40 -% 30 از زنان آمنوره PCOS خواهند داشت

 

2.هیپرآدروژنیسم(آندروژن زیادی)

شرايط بسياري مي‌توانند باعث هايپرآندروژنيسم (مقدار بالای آندروژن در بدن) در زنان شوند، اما شايع ترين علت  هایپر آندروژنیسم درسراسر جهان PCOS است.

زنان مبتلا به PCOS، اغلب به دليل افزايش بيش از حد آندروژن محيطي، دچار اختلالات پوستي شامل هيرسوتيسم (رشد بیش از حد مو در صورت و بدن)، آكنه وآلوپسي آندروژنيك (ریزش مو زنانه) مي‌شوند. يكي ديگر ازاختلالات پوستي در PCOS ،آكانتوريس نيگريكنس (لکه های تیره مخملی در نواحی چین دار بدن مثل زیربغل، گردن و کشاله ران) است. 

سطح بالای هورمون مردانه می تواند نشانه های فیزیکی، مانند : رشد بیش از حد موهای زائد صورت و بدن ، گاهی اوقات آکنه،  طاسی یا ریزش موی سر و یا حتی تیره شدن زیر بغل، گردن و کشاله ران  داشته باشد.


*آندروژن زیادی باعث بروز موی زائد می شود

هيرسوتيسم نشان دهنده يك شاخص اوليه باليني از هيپرآندروژنيسم است.

بعد از اليگومنوره، هيرسوتيسم (موی زائد صورت و بدن ) جزء دومين علامت شايع PCOS است. در مطالعه انجام شده بر روي بيش از 300 بيمار PCOS ،كساني كه داراي شواهدي ازهيپرآندروژنمي بودند، %63 هيرسوتيسم باليني داشتند و ازميان اين افراد مبتلا به هيرسوتيسم، %68 هايپرآندروژنميك بودند.

بيش از %90 از زنان با قاعدگي طبيعي كه هيرسوتيسم داشتند، با بررسي سونوگرافي مشخص شد كه تخمدان‌هاي پلي كيستيك دارند. . 

آندروژن زیادی  شايع‌ترين علت بروز هيرسوتيسم است. بنا بر گزارش اخيرانجمن PCOS-Excess Androgen ، بررسي انجام شده بر روي 18 مطالعه صورت گرفته از سال 1983 تا2008 كه در برگيرنده 6281 بيمار PCOS بود، حاكي از آن است كه %7‌/‌74 از زنان هيرسوتيسم داشتند.


*آندروژن زیادی باعث بروز آکنه می شود

ظهور آكنه نيز مي‌تواند يكي از نشانگرهاي هايپرآندروژنيسم باشد اما ميزان شيوع آن در اين سندرم پايينتر است و اختصاصيت كمتري در مقايسه باهيرسوتيسم دارد. تقريبا در %30% -15 زنان بالغ مبتلا به PCOS آكنه ديده مي‌شود. آلوپسي آندروژنيك يكي از مواردي میباشد‌ كه كمتر مورد مطالعه قرار گرفته و به عنوان يك علامت ضعيف تر آندروژن بيش از حد است، به طور كلي شيوع پاييني از آن در PCOS گزارش شده است.


شواهد علمی دال بر علائم بیماری تخمدان پلی کیستیک

براساس یک پژوهش با عنوان بررسی بیماری تخمدان پلی‌کیستیک در خانم‌های 15 تا 45 ساله مراجعه کننده به کلینیک فوق تخصصی غدد و کلینیک تخصصی زنان بیمارستان امام خمینی شهرستان ساری (78-79)، 80 بیمار مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک تحت بررسی قرار گرفتند. 

*تشخیص بیماری سندرم تخمدان پلی کیستیک توسط علایم بالینی مقدور می باشد.

*شایع ترین یافته های بالینی در این پژوهش به ترتیب شامل: اختلالات قاعدگی ( 100 درصد)، سابقه فامیلی (5/62 درصد)، هیرسوتیسم (62 درصد) و چاقی (25 درصد) است. 

*شایع ترین اختلالات هورمونی افزایش تستوسترون (32.5 درصد) به دست آمد. سونوگرافی در 7/18 درصد موارد غیر طبیعی بود. انجام سونوگرافی نقشی در اثبات تشخیص ندارد و نباید به عنوان روش رایج در بررسی این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

*مقاومت به انسولین در 21 درصد موارد (52 درصد موارد در گروه چاق)، و افزایش انسولین ناشتا در10 درصد موارد (50 درصد موارد در گروه چاق) مشاهده گردید. افزایش انسولین خون، مقاومت به انسولین، افزایش قند خون رابطه مستقیمی با چاقی و هیپرآندروژنیسم (مقدار بالای آندروژن در بدن) در این گروه از افراد دارد، باید آن دسته از این افراد که چاق بوده وعلایم هیپرآندروژنیسم دارند تحت بررسی های بیشتر قرار گرفته و اقدامات درمانی خاص صورت گیرد.

 براساس مطالعه ای دیگر با موضوع مقایسه ویژگی های بالینی و آزمایشگاهی در دو گروه زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک با وزن نرمال واضافه وزن و چاق که 368 بیماربا BMI مساوی و بیشتر از 25 و زیر 25 مورد بررسی قرار گرفتند به این نتیجه رسیدند که:

در گروه بیماران PCOS با اضافه وزن و چاق، شیوع نازایی، چاقی آندروئید و افزایش فشار خون سسیستولیک وفشار خون دیاستولیک بالاتر بوده است لذا بررسی این بیماران جهت پیشگیری از عوارض، به نظر می رسد.


چه راههایی برای تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود دارد؟


سونوگرافی واژینال روش تشخیص تخمدان پلی کیستیک

سونو گرافی واژینال از تخمدانها به منظور بررسی تخمکهای شکل گرفته از بهترین روشهای تأیید PCOS می باشد


*بررسی علائم و نشانه ها از طرف پزشک: پزشک درباره تمامی علائم و نشانه ها سؤال خواهد پرسید. عواملی که بیشتر مورد توجه پزشک معالج است به قرار زیر می باشد:

سوالاتی در رابطه با سابقه پزشکی شما از جمله قد و وزن، طول دوره قاعدگی، منظم و یا نا منظم بودن آن و سایرعلائمی که در شما وجود دارد.


*معاینه لگنی: معاینات لگنی اطلاعات خوبی را در رابطه با احتمال این بیماری دراختیار پزشک قرار می دهد.


*آزمایش خون به منظور بررسی تغییرات سطح هورمونها: آزمایش خون اطلاعات خوبی از سطح هورمون‌های بدن شما برای تعیین علت اختلالات در قاعدگی و یا آندروژن بالا در اختیار پزشک قرار می دهد. آزمایش‌های دیگر خون شامل تست تحمل گلوکز، کلسترول و تری گلیسرید ناشتا نیزمناسب است.


*سونو گرافی واژینال از تخمدانها به منظور بررسی تخمکهای شکل گرفته: سونوگرافی لگنی نیز از بهترین روشهای تأیید می باشد و انجام آن برای خانم هایی که پرده بکارت ندارند امکان پذیراست بخصوص برای افرادی که تمایل به بارداری دارند، در این روش (اولتراسوند لگن) پزشک می‌تواند ظاهر تخمدان‌ها و ضخامت دیواره رحم را اندازه گیری و مشاهده نماید.

در طول این آزمایش، دستگاهی شبیه قلم در حالتی که شما بر روی تخت دراز کشیده اید درون واژن شما قرار می‌گیرد 

اگر دو مورد از این موارد درباره شما صدق میکند، پس مبتلا به PCOS( سندرم تخمدان پلی کیستیک) هستید.


ایا تخمدان پلی کیستیک باعث ناباروری می شود؟


تخمدان نرمال و تخمدان پلی کیستیک

در PCOS تخمدانها به جای تولید یک تخمک رسیده، تعداد زیادی فولیکول ریز می سازند و تعادل هورمون ها بهم می خورد


ناباروري، %40 بيماران PCOS را تحت تاثير قرار مي‌دهد. اين سندرم شايع ترين علت ناباروري از نوع عدم تخمك‌گذاري است. تقريبا %95-%90 زنان با عدم تخمك‌گذاري كه به كلينيك ناباروري مراجعه مي‌كنند، PCOS دارند.

نتايج مطالعه هارت و دوهرتي در سال 2015 بيانگر آن بوده كه ناباروري در ميان زنان PCOS  ده برابر شايع تر از گروه كنترل سالم است.

تنبلی تخمدان باعث بی نظمی دوران عادت ماهانه می گردد و در چنین وضعیتی حاملگی می تواند به سختی انجام شود. تخمدان های شما بزرگ می شوند و دارای فولیکول هایی هستند که دور تخمک ها را احاطه می کنند در نتیجه، تخمدانها به طور مرتب، عملکرد مناسب خود را نمی توانند داشته باشند. علائم و نشانه های pcos ، معمولا اگر چاق باشید، شدیدتر می شوند.

ناباروری به‏ علت اختلال بلوغ فولیکول و تخمک‏ گذاری و تخمدان‏ های پر از کیست و هیپرآندروژنیسم همراه با ناهنجاری‏ های متابولیک شامل چاقی، هیپرانسولینما، افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع۲ و بیماری‏های قلبی و عروقی است. اغلب زنان مبتلاء اضافه وزن دارند یا چاق هستند.

در این بیماران، کارکرد تخمدانها طبیعی نیست و هورمون تستوسترون بیش از حد تولید می کنند. تستوسترون هورمون مردانه است ولی در زنان نیز وجود دارد. بصورت طبیعی، تخمدان زنان مقادیر اندکی از آنرا ترشح می کنند ولی در سندرم تخمدان پلی کیستیک تولید آن افزایش می یابد.

حدود یک بار در ماه، تخمدان زنان ساختمانی را می سازد که تخمک نارس یا فولیکول نام دارد. همچنان که فولیکول رشد میکند، هورمون آزاد میکند، سپس تخمک رسیده را آزاد می کند، به این روند تخمک گذاری می گویند. ولی در زنان مبتلاء به سندرم تخمدان پلی کیستیک، تخمدانها به جای تولید یک تخمک رسیده، تعداد زیادی فولیکول ریز می سازند، تعادل هورمون ها بهم می خورد، تخمک گذاری ماهانه آن طور که انتطار میرود اتفاق نمی افتد. پزشکان نمی دانند که چرا این اتفاق برای برخی زنان رخ میدهد. عدم تخمک گذاری 20 درصد از علل ناباروری را تشکیل می دهد.


بیماری PCOS در دراز مدت چه عوامل خطر و پيامدهايی می تواند داشته باشد؟


دیابت از عوامل خطر در تنبلی تخمدان

مقاومت به انسولين و هيپرانسولينمي جبراني %70 -%65 از زنان مبتلا به PCOS را تحت تاثير قرار مي‌دهد


1- خطر و پيامدهايی بیماری PCOS مقاومت به انسولين و ديابت

به طور كلي، مقاومت به انسولين و هيپرانسولينمي جبراني %70 -%65 از زنان مبتلا به PCOS را تحت تاثير قرار مي‌دهد، كه در اين ميان %80 -%70 از بيماران چاق (BMI>30 ) و25%-%20  از بيماران لاغر( BMI<25) اين ويژگي‌ها را نشان مي‌دهند. به نظر مي‌رسد بخش مقاومت به انسولين مستقل از چاقي باشد و به طورخاص به PCOS مرتبط است.


2-خطر و پيامدهايی بیماری PCOS بیماری قلبی عروقی

خطر ابتلا به بيماري قلبي عروقي در زنان مبتلا به PCOS 4 تا 11 برابر بالاتر است. عوامل خطر قلبي مرتبط با PCOS داراي پيامدهاي بهداشت عمومي است و بايد غربالگري اوليه و اقدامات مداخله‌اي انجام پذيرد .

پروفايل ليپيد ناشتا و آزمايش‌هاي گلوكز بايد به طور منظم انجام شود.

برخي كارشناسان توصيه مي‌كنند كه CIMT در سن 30 سالگي اندازه گيري شود و پس از آن اين آزمايش هر 5-3 سال يكبار انجام پذيرد و غربالگري CAC بايد در سن 45 سالگي آغاز شود. درمان عوامل مرتبط با خطربيماري‌هاي قلبي عروقي، از جمله مقاومت به انسولين، فشار خون بالا و ديس ليپيدمي بايد در برنامه‌هاي معمول مراقبت از سلامت بيماران PCOS گنجانده شود.


3 - خطر و پيامدهايی بیماری PCOS سرطان

نگراني‌ها در رابطه با اين كه زنان مبتلا به PCOS ممكن است در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار گيرند، به دهه 1940 بازمي‌گردد. اما اين خطر هنوزهم توسط پزشكاني كه از اين زنان مراقبت مي‌كنند، اغلب ناديده گرفته مي‌شود. 

اين عدم شناخت به اين معني است كه به زنان در مورد اين خطرآگاهي داده نمي‌شود، درمان پيشگيرانه حتي براي كساني كه بيش ترين خطر را دارند، ارائه نمي‌شود و تشخيص بيماري پيش از بدخيمي يا در زمان بدخيمي به تعويق مي‌افتد.

عامل اصلي در ايجاد سرطان آندومتر (EC) عدم تخمك‌گذاري مزمن و بنابراين تحريك طولاني مدت اندومتريوم با استفاده از استروژن مي‌تواند منجر به هيپرپالزي اندومتر(زمینه سازسرطان آندومتر) شود و به دنبال آن سرطان به وجود بيايد.

زنان مبتلا به PCOS با آمنوره، درمعرض خطر ابتلا به هيپرپالزي آندومتر(زمینه سازسرطان آندومتر) هستند.

بحث و نگراني‌هاي زيادي در مورد خطر ابتلا به سرطان تخمدان در زنان با عدم تخمك‌گذاري وجود دارد، به خصوص به دليل افزايش استفاده از داروها براي القاء تخمك‌گذاري در اين بيماران افزايش مداوم غلظت‌هاي سرمي استروژن مي‌تواند به طور بالقوه رشد تومورهاي حساس ديگر مانند كارسينوم پستان و تخمدان را نيز تقويت كند.

وجود ارتباط معني دار بين ابتلا به PCOS و خطر بروز سرطان تخمدان هنوز به تاييد قطعي نرسيده است. به طور كلي شواهد محدود و متضادي در مورد خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سينه درزنان مبتلا به PCOS وجود دارد. بنابراين در حال حاضر، بيانيه اجماع ASRM‌/‌ESHRE توصيه به استراتژی نظارت معمول و‌ ‌يا مراقبت‌هاي باليني جهت تشخيص سرطان تخمدان و پستان در زنان مبتلا به PCOS نمي‌كند.

بيماري PCOS بر روي چندين سيستم اثر مي‌گذارد. تشخيص زود هنگام و مديريت بلند مدت مي‌تواند به كنترل اين سندرم كمك كند و از پيامد‌هاي بلندمدت آن جلوگيري كند. به اين ترتيب پزشك در كناردرمان تظاهرات باليني بيماران و به حداقل رساندن اثرات اين عارضه بر روي باروري و مسائل آرايشي بهداشتي، بايد جهت پيش گيري از عوارض دير هنگام اين اختلال مانند ديابت نوع 2 ، بيماري قلبي عروقي و سرطان اندومتر نيز اقدام كند.

همچنین وجود PCOS به خصوص اگر همراه با چاقی باشد می تواند احتمال ایجاد مواردی را که در پایین ذکر شده افزایش دهد :

فشار خون بالا

کلسترول غیر نرمال، تری گلیسرید بالا یا کاهش لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) یا همان کلسترول خوب.

سطح بالای پروتئین C- reactive (یکی از شاخص های بیماری های قلبی)

سندرم متابولیک(مجموعه ای از علایم و نشانه ها که سبب ریسک بالای ابتلا به بیماری های قلبی می شوند)

کبد چرب

قطع تنفس در خواب

خونریزی های غیرمعمول رحمی

دیابت بارداری یا فشار خون بالای بارداری

می توان گفت: اين سندرم بيماري خاص دوره باروري و نوجواني نيست، بلكه مي‌تواند با اثرات متفاوت در زندگي فرد همراه باشد.

*عوارض اصلي اين بيماري درنوجواني شيوع آمنوره، اليگومنوره، هيرسوتيسم، چاقي وآكنه است. 

*در سنين باروري، شكايت اصلي بيمار ناباروري و تخمك‌گذاري نامنظم است. عوارض سن نوجواني هنوز در اين دوره وجود دارد.

*در سنين قبل از يائسگي و بعد از يائسگي، اين سندرم مي‌تواند خطر ابتلا به ديابت نوع 2، فشار خون بالا، ديس ليپيدمي، بيماري قلبي عروقي و حتي سرطان اندومتر را افزايش دهد.


چه روش های درمانی برای بیماری pcos وجود دارد؟


درمان دارویی تنبلی تخمدان

از داروهای کلومیفن، لتروزول، متفورمین، گنادوتروپین و آنتی آندروژن برای بهبود تخمدان پلی کیستیک استفاده می شود


*کاهش وزن برای درمان بیماری pcos 

کنترل وزن برای زنان مبتلا به تنبلی تخمدان (PCOS) بسیار حائز اهمیت است. اگر شاخص توده بدنی (BMI) شما در وضعیت طبیعی یا سالم قرار دارد نیازی به کم کردن وزن ندارید اما اگر اضافه وزن دارید، حتی کمی کاهش وزن می تواند باعث تعادل هورمون ها شود. کم کردن حدود ۴ کیلو و ۵۰۰ گرم تا ۷ کیلوگرم می‌تواند چرخه‌های عادت ماهانه را منظم‌تر کند.

کاهش 5 تا 7 درصد وزن بدن در طول 6 ماه می تواند به طور قابل توجهی سطح بالا و غیر طبیعی اندروژن را پایین بیاورد. این کاهش وزن در 75 درصد زنان منجر به بازیابی توانایی باروری می شود.

 

داروها برای درمان بیماری pcos 

داروهای مختلفی برای درمان توسط پزشک تجویز می شود که از جملۀ آن می‌توان به داروهای زیر اشاره کرد:

کلومیفن: اگر کم کردن وزن به شروع تخمک‌گذاری منظم کمکی نکرد، معمولاً مرحلۀ بعدی، مصرف داروی باروری کلومیفن‌سیترات است. درصد بالایی از زنان در طول سه ماه اول شروع درمان کلومیفن، تخمک‌گذاری می‌کنند. درصد قابل توجهی از این زنان در دورۀ سوم درمان خود باردار می‌شوند.

لتروزول: بسیاری از کارشناسان در حال حاضر داروی لتروزول را برای کمک به تخمک‌گذاری توصیه می‌کنند. اخیراً یک مطالعۀ وسیع در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک نشان داد که لتروزول در تنظیم تخمک‌گذاری مؤثرتر از کلومیفن است و منجر به تولدهای بیشتری می‌شود.

داروهای دیابت: متفورمین که یک داروی حساس‌کنندۀ سلول‌ها به انسولین است نیز به تخمک‌گذاری کمک می‌کند. گاهی پزشک به شما توصیه می‌کند که این دارو را به تنهایی یا در ترکیب با کلومیفن یا لتروزول مصرف کنید. متفورمین علائم تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان را نیز بهبود می بخشد. اگرچه متفورمین هنوز برای درمان تخمدان پلی کیستیک ثابت نشده است.

گنادوتروپین: اگر داروهای دیگر مؤثر نباشد، پزشک ممکن است درمان با داروهای تزریقی مانند گنادوتروپین را تجویز کند که باعث تحریک تخمک‌گذاری و همچنین رشد تخمک‌های متعدد می‌شود. تقریباً تمام زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک که از گنادوتروپین استفاده می‌کنند، موفق به تخمک‌گذاری و درصد بالایی از آنها باردار می‌شوند.


داروهای مقابله با آندروژن زیادی برای درمان بیماری pcos 

داروهای آنتی آندروژن برای درمان آکنه یا جوش صورت ناشی از تنبلی تخمدان و کاهش رویش موهای زائد استفاده می شود.


جراحی لاپاراسکوپی تخمدان برای درمان بیماری pcos 

برای زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که برای بارداری اقدام کرده اما به درمان های سنتی باروری جواب نمی دهند، متخصص زنان این روش را پیشنهاد می کند.

جراح برش کوچکی را روی شکم ایجاد می کند و لاپاراسکوپ (لوله باریکی که در انتهای آن دوربین کوچکی وصل است) را از طریق این برش داخل شکم می کند. این دوربین تصاویر با جزئیات دقیق از اندام های لگن و تخمدان در اختیار دکتر زنان قرار می دهد.

برخلاف داروهای خوراکی و تزریقی، اثرهای جراحی تخمدان موقت است، اما حدود نیمی از زنان در عرض یک سال پس از عمل جراحی باردار می‌شوند.


جراحی باریا تریک برای درمان بیماری pcos 

اگر همواره چاق هستید (شاخص توده بدن شما باید بالای 40 بوده یا بیماری مرتبط با چاقی دارید و BMI بالای 35 است) و نمی توانید از طریق راه های معمول وزن کم کنید، دکتر جراحی باریاتریک را به شما پیشنهاد می کند به همین دلیل این جراحی با نام جراحی لاغری نیز شناخته می شود.

*برای کسانی که تمایلی به بارداری ندارند، می‌توانند با استفاده از داروهای ضدبارداری و متفورمین این بیماری را درمان کنند.


 درمان نازایی بیماران PCOS  ناشی از کاهش تخمک ‌گذاری یا عدم تخمک ‌گذاری

بیماران PCOS به‌طور شایعی با شرح حالی از نازایی ناشی از کاهش تخمک ‌گذاری یا عدم تخمک ‌گذاری مشخص می‌شوند.

*خط اول درمان نازایی در بیماران با وزن بالا همیشه کاهش وزن و ورزش و اصلاح روش زندگی است. این امر در سلامت کلی بیمار مفید است و منجر به تخمک ‌گذاری خود به خود و بهبود پاسخ به داروهای تحریک تخمک‌گذاری می‌شود.

*کلومیفن سیترات برای سالیان زیادی مورد استفاده قرارگرفته است و علی‌رغم اثرات ضد استروژنی قوی روی اندومتروموکوس سرویکس به عنوان خط اول درمان دارویی باقی مانده است.

*عوامل حساس کننده به انسولین نباید به عنوان خط اول درمان به‌ کار برده شوند اگرچه در آن دسته از بیماران PCOS که مسنتر هستند و کسانی که به دلیل افزایش نسبت دور کمر به دور باسن چاقی احشایی دارند و کسانی‌که تخمک‌گذاری با کلومیفن سیترات به تنهایی با شکست مواجه شده است مفید می‌باشند.

*سوراخ کردن تخمدان با لاپاراسکوپی در زنان مقاوم به کلومیفن سیترات به دلیل خطرکم حاملگی چندقلویی در مقایسه با درمان با گنادوتروپین در نظر گرفته می‌شود.

 *در مورد مهارکننده‌های آروماتاز مطالعات بیشتری مورد نیاز است اگرچه آن‌ها به طور رایج جهت تحریک تخمک‌گذاری مورد استفاده قرار می‌گیرند. پزشکان همیشه باید سن بیماران و مدت ناباروری را حین انتخاب گزینه‌های مختلف درمانی در دسترس مدنظر قرار دهند.

 *اگر بیماری در مدت زمان‌ مورد انتظار باردار نشود ارجاع به کلینیک نازایی و استفاده مناسب از گنادوتروپین‌ها وIVF گزینه‌‌های مناسبی هستند.


دو پژوهش علمی برای درمان دارویی تخمدان پلی کیستیک

ناباروری مشکلی است که10-15% زنان مبتلا به آن می باشند و شایعترین منشا زنانه آن اختلالات تخمک گذاری است (35-40%)، از میان اختلالات تخمک گذاری تخمدانهای پلی کیستیک شایعترین علت می باشد. از آنجا که این افراد دچار مقاومت به انسولین و چاقی و افزایش آندروژنها هستند، مطالعات بسیاری دال بر تاثیر داروهای حساس کننده به انسولین مانند متفورمین در بیماران PCOS انجام شده است. 

1-در یک مطالعه روی 60 نفر بیمار مبتلا به PCOS مراجعه کننده به مرکز ناباروری منتصریه وابسته به دانشگاه مشهد در سال 1383 به مدت یک سال، با هدف مقایسه تاثیر سه روش درمان با کلومیفن سیترات (CC)، متفورمین و کلومیفن سیترات به علاوه متفورمین، در بیماران نابارور مبتلا به PCOS طراحی شد.

نتایجی که از این پژوهش به دست آمد:

از تعداد 60 زن نابارور مورد مطالعه در این بررسی 29 نفر (3/48%) باردار شده اند و بیشترین تعداد بارداری در گروه درمان توام کلومیفن سیترات و متفورمین بوده است .

در بیماران با تیتر تستوسترون بالای سرم و هیرسوتیسم این نتیجه بارزتر می باشد.

ترکیب متفورمین + کلومیفن سیترات به طور قابل ملاحظه ای میزان تخمک گذاری وحاملگی را در بیماران مبتلا به PCOS افزایش می دهد.

2-در مطالعه ای دیگر با موضوع مقايسه تاثير لتروزول و کلوميفن سيترات بر موفقيت باروري در بيماران با سندرم تخمدان هاي پلي کيستيک 220 نفر از بيماران نازا با تشخيص PCOS مورد بررسی قرار داده شدند.

نتايج این پژوهش به صورت زیر به دست آمد:

تعداد 30 نفر 27.3 درصد در گروه لتروزول و 20 نفر 18.2 درصد در گروه کلوميفن تست مثبت بارداري داشتند (p=0.1).

در ضمن با اينکه احتمال حاملگي چند قلويي با توجه به تعداد کمتر فوليکول رسيده در گروه لترزول پايين تر بود ليکن رخداد حاملگي اختلاف معني داري با گروه کلوميفن نداشت، لذا شايد لتروزول را به عنوان داروي موثر براي القاي تخمک گذاري در بيماران PCOS پيشنهاد نمود.


آیا ورزش بر سلامت بیماران PCOS  تاثیر مثبت دارد؟

ورزش به کاهش سطح قند خون و نیز مقاومت به انسولین کمک می‌کند. در زنان مبتلا به PCOS افزایش فعالیت بدنی روزانه و شرکت در یک برنامه ورزشی منظم برای درمان و پیشگیری از مقاومت انسولین و کمک به کاهش وزن، ضروری است. در انتخاب نوع و میزان فعالیت بدنی ترکیب ورزشهای هوازی و مقاومتی توصیه می‌شود.

ورزشهای هوازی منظم، در از بین بردن مقاومت به انسولین کمک شایانی می‌نماید. پس باید به عنوان یک عنصر اساسی درمان بدان توجه گردد. لازم نیست در فردی که تا دیروز هیچ فعالیتی نداشته‌است ورزش حرفه‌ای و سنگین آغاز شود تا نتایج درمانی مشاهده گردد. پیاده‌روی منظم روزانه نیز در شکستن مقاومت به انسولین و نیز بهبود علائم، بسیار کمک‌کننده است. ورزشهای مقاومتی نیز با افزایش بافت عضلانی به کاهش مقاومت به انسولین کمک می‌نماید.

سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که مقاومت به انسولین و چاقی از ویژگی های آن است. فعالیت بدنی تاثیر مثبتی بر کاهش مقاومت به انسولین و وزن بیماران دارد.

در پژوهشی با عنوان "تاثیر 8 هفته تمرینات مقاومتی بر مورفولوژی تخمدان، کنترل گلیسمیک و ترکیب بدنی در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک" 18 زن مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک با دامنه سنی 18 تا 30 سال (25≤ BMI)  به مدت 8 هفته مورد بررسی قرار گرفته شدند.

نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تمرینات مقاومتی اثر مطلوبی برکاهش قند خون ناشتا ، انسولین  و شاخص مقاومت به انسولین دارد و این تمرینات باعث بهبود حجم تخمدان راست و حجم تخمدان چپ می شود. همچنین نشان داده است که 8 هفته تمرینات مقاومتی منجر به بهبود شاخص‌های ترکیب بدنی شامل وزن و درصدچربی بدن  در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک شد.

تمرین مقاومتی تاثیر مطلوبی برمورفولوژی تخمدانها وشاخص های گلیسمیک در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک دارد و می تواند به عنوان یک درمان بی خطر به این دسته از بیماران توصیه شود.


آیا تغذیه بر سلامت بیماران PCOS  تاثیر مثبت دارد؟

دارچین برای بهبود تخمدان پلی کیستیک

 مصرف روزانه دارچين باعث بهبود علايم باليني و بازگشت باروري مبتلايان PCOS می شود


در سندرم تخمدان پلی کیستیک مدیریت تغذیه ای باید روی برنامه کاهش وزن تمرکز کند و در کنار آن به تاثیر اجزای مختلف رژیم غذایی در افزایش حساسیت انسولینی نیز توجه .شود

رژیم غذایی مناسب در زنان مبتلا به PCOS شامل مقدار پایین اسیدهای چرب اشیاع با مقادیر متوسط اسید های چرب غیراشباع با یک باند دوگانه و امگا3، دریافت بالای فیبر از غلات کامل، حبوبات، سبزیجات و میوه ها، تاکید بر منابع کربوهیدراتی (انواع نان‌های سفید، بیسکوئیت، شیرینی و برنج سفید) با شاخص گلیسیمی پایین می باشد.

با طراحی رژیم های کم کالری جهت کاهش وزن یا حفظ وزن ، کاهش دریافت چربی های اشباع و ترانس، محدود کردن مصرف قند و کربوهیدرات های تصفیه شده، توجه به کمبودهای احتمالی ویتامین D، کروم و امگا3 بهبود مقاوت انسولینی و عملکردهای تولید مثلی امکان پذیر خواهد بود.

چنین رژیم غذایی ممکن است علاوه بر بهبود علائم این سندرم، خطر گسترش بیماری های مزمن مرتبط با مقاومت انسولینی را نیز کاهش دهد.

تغذیه درمانی می تواند به عنوان یک فاکتور موثر و بدون عارضه در درمان بیماران PCOS  به کار برده شود

کربوهیدرات‌های پیچیده را انتخاب نمایید.

کربوهیدرات‌هایی را انتخاب کنید که حاوی فیبر بالایی هستند. هر چه فیبر موجود در غذا بیشتر باشد، سرعت هضم آن کندتر شده و قند خون هم به آهستگی بالا می‌رود. کربوهیدرات‌های با فیبر بالا شامل نان‌ها و غلات و ماکارونی سبوس دار، بلغور، جو، برنج قهوه‌ای و حبوبات است. مصرف کربوهیدرات‌های نا سالم و ساده مثل نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، کیک، آبنبات، بستنی، کلوچه و دونات را محدود سازید.

توصیه های مطرح شده شامل

مصرف پروتیئن کافی همراه با فیبر زیاد

نعناع

پیاز قرمز

زردچوبه

مواد غذایی غنی از امگا3

مکمل ویتامین D3

جایگزین کردن سبزیجات نشاسته‌ای را با سبزیجات غیرنشاسته‌ای 

کربوهیدرات‌هایی را انتخاب کنید که حاوی فیبر بالایی هستند. هر چه فیبر موجود در غذا بیشتر باشد، سرعت هضم آن کندتر شده و قند خون هم به آهستگی بالا می‌رود. کربوهیدرات‌های با فیبر بالا شامل نان‌ها و غلات و ماکارونی سبوس دار، بلغور، جو، برنج قهوه‌ای و حبوبات است. مصرف کربوهیدرات‌های نا سالم و ساده مثل نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، کیک، آبنبات، بستنی، کلوچه و دونات را محدود سازید.


هسته انگور برای درمان بیماری pcos 

بر اساس نتایج پژوهشی دیگر عصارة هیدروالکلی هسته انگور می‏ تواند در بهبود علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک مؤثر واقع شود.

هسته انگور دارای خواص آنتی اکسیدانتی قابل توجهی است.

در یک مطالعه که با هدف تعیین اثرعصاره هیدروالکلی هسته انگور (Grape seed extract, GSE) بر روی سندرم تخمدان پلی کیستیک در رت انجام گرفت.

به این نتیجه رسید که احتمالا عصاره هیدروالکلی هسته انگور با خاصیت مهارکنندگی آروماتاز باعث تحریک تخمک‏ گذاری در گروه‏ های PCOS تیمار شده با عصاره و افزایش تعداد گروه‏ های مختلف فولیکولی شده است.


گیاه پنج انگشت برای درمان بیماری pcos 

جلودار و همکارانش گزارش کردند که عصاره میوه گیاه پنج انگشت در دوز  ۳۶۵ میلی‏گرم بر کیلوگرم در موش‏ های مبتلا به pcos  سبب افزایش فولیکول‏ های مختلف و تعداد جسم زرد و کاهش در تعداد فولیکول‏های کیستی موجود بر روی تخمدان شده است. پژوهش‏های داروشناسی نشان داده اند که عصاره گیاه پنج انگشت اثرغیر مستقیم تحریک جسم زرد همراه با اثرات ضد استروژنی را داراست.


دارچین برای درمان بیماری pcos 

نتايج مطالعات نشان داده كه مصرف روزانه دارچين به صورت خوراكي باعث بهبود معني دار علايم باليني بيماران و بازگشت باروري در تعدادي از مبتلايان شده بود . 

مطالعات نشان دادند كه مصرف دارچين مي تواند در كنترل علايم باليني سندروم تخمدان پلي كيستيك(اليگومنوره-امنوره-هايپراندروژنيسم) موثر باشد.

لازم است بدانیم همه بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک دچار چاقی نمی‌باشند؛ ولی مطالعات نشان داده است که بیماران مبتلا که دارای وزن طبیعی نیز می‌باشند از مقاومت به انسولین رنج می‌برند؛ لذا توصیه‌هایی که دربارهٔ شیوه زندگی و نیز نوع تغذیه مطرح می‌باشد فقط مربوط به افراد چاق مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک نخواهد بود. در بیماران لاغز نیز باید با استفاده از کربوهیدراتهای پیچیده و نیز فعالیت بدنی از مقاومت به انسولین کاسته شود تا نتایج درمانی مطلوب ایجاد گردد. البته در این افراد لاغر انرژی دریافتی نباید محدود گردد.

بر این اساس کنترل رژیم غذایی و شیوه زندگی مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیستیک برنامه‌ریزی دقیق و مشاوره با متخصصین تغذیه را می‌طلبد. 


پرچم در این مقاله به ما آموخت که:

شیوع سندرم تخمدان پلی کیستیک بالا است. در این بیماری، کارکرد تخمدانها طبیعی نیست و هورمون تستوسترون بیش از حد تولید می کنند.

تنبلی تخمدان باعث بی نظمی دوران عادت ماهانه می گردد و در چنین وضعیتی حاملگی می تواند به سختی انجام شود. 

ناباروري، %40 بيماران PCOS را تحت تاثير قرار مي‌دهد. اين سندرم شايع ترين علت ناباروري از نوع عدم تخمك‌گذاري است. تقريبا اکثر زنان با عدم تخمك‌گذاري كه به كلينيك ناباروري مراجعه مي‌كنند، PCOS دارند.

به طور معمول اين عارضه با علائم عدم تخمك‌گذاري آمنوره، اليگومنوره يا سيكل قاعدگي نامنظم، هيرسوتيسم (رشد غیر طبیعی موی صورت و بدن)، آكنه يا آلوپسي ظهور مي‌كند .

پزشک از طریق بررسی علائم و نشانه ها، آزمایش خون به منظور بررسی تغییرات سطح هورمونها، سونو گرافی واژینال از تخمدانها به منظور بررسی تخمکهای شکل گرفته می تواند سندرم پلی کیستیک را تشخیص دهد.

در صورت عدم درمان تنبلی تخمدان در طولانی مدت می تواند خطرات دیابت، بیماری قلبی عروقی، سرطان آندومتر، فشار خون بالا، کلسترول غیر عادی و ... را افزایش دهد.

برای درمان PCOS از داروهای دیابت (متفورمین)، داروهای مقابله با هورمون مردانه و در نهایت لاپاراسکوپی استفاده می شود.

بیمارانی که قصد بارداری ندارند، می‌توانند با استفاده از داروهای ضدبارداری و متفورمین این بیماری را درمان کنند.

پرچم در این مقاله برای درمان بیماران PCOS  نابارور ابتدا کاهش وزن، ورزش و اصلاح روش زندگی توصیه می کند. 

طبق مطالعات تحت نظارت پزشک کلومیفن سیترات به علاوه متفورمین، لتروزول، سوراخ کردن تخمدان با لاپاراسکوپی در زنان مقاوم به کلومیفن سیترات و در نهایت استفاده مناسب از گنادوتروپین‌ها وIVF گزینه‌‌های مناسبی برای کمک باروری محسوب می شوند.

ورزش به کاهش سطح قند خون و نیز مقاومت به انسولین کمک می‌کند و  به عنوان یک درمان بی خطر به  بیماران PCOS توصیه شود.

مصرف دارچین، عصاره هسته انگور و گیاه پنج انگشت در بهبود بیماری PCOS مفید می باشند.






منابع:



ویکی پدیا https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85_%D8%AA%D8%AE%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9

مرکز تحقیقات  غدد و متابولیسم   http://emrc.mui.ac.ir/fa/%D8%AA%D9%86%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%AE%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AA%D8%AE%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9

مجله دانشکده پزشکی   http://mjms.mums.ac.ir/article_5609.html

مجله سلول و بافت   http://jct.araku.ac.ir/article_14086_0.html

بیتوته   https://www.beytoote.com/health/hygiene-lady/ovarian04-cysts.html

مجله علمی پژوهشی دانشگاه مازندران   http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-326-fa.html

سلامت بانوان اوما   https://ooma.org/page/%D9%87%D8%B1-%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AE%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF/

فصلنامه آزمایشگاه و تشخیص   http://labdiagnosis.ir/article-1-230-fa.pdf

مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل   http://jbums.org/article-1-5289-fa.pdf

مجله زنان مامایی و نازایی ایران   http://ijogi.mums.ac.ir/article_5927.html

مجله دانشکده پزشکی   http://mjms.mums.ac.ir/article_5609.html

دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اردبیل   https://eprints.arums.ac.ir/9577/

پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی   https://www.sid.ir/Fa/Seminar/ViewPaper.aspx?ID=66807

مادر شو   https://madarsho.com/gettingpregnant/infertility/treatment/%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85-%D8%AA%D8%AE%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9

فصلنامه سازمان نظام پزشکی خرم آباد   http://jluimc.ir/article-1-40-fa.pdf

دکتر سلام   https://www.hidoctor.ir/296442_درمان-های-ویژه-برای-تخمدان-پلی-کیستیک.html/

انجمن  متخصصین زنان و مامایی ایران   http://www.naigo.ir/fa/article/73/%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%AE%D9%85%DA%A9-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB



آموزش:


اشتراک گذاری:
zoha
رتبه مدرس
شماره تماس:09166970350

تاریخ عضویت:۱۳۹۷/۱۰/۱۷


تعداد درس:۶
قیمت: رایگان!
پرسش و پاسخ (0)
سوالی دارید؟ اینجا بپرسید...
نام کاربری: برای ارسال کامنت، باید ابتدا وارد سایت شوید.