لطفا جهت دریافت فایل هدیه این محصول ایمیل یا شماره تلفن خود را وارد کنید
توضیحات

صنایع دستی وانواع صنایع دستی ایران را بهتر بشناسید


صنایع دستی در ایران تنوع و کیفیت زیادی دارد . صنایع دستی یا همان کار دست که با استفاده از دست و ابزار و وسایل ساده درست می شوند. صنایع دستی در ایران اصیل ترین و مهم ترین هنر دستی ایران است . که 70 درصد تولید کننده های صنایع دستی خانم ها هستند. صنایع دستی در دو دسته هنر های سنتی و صناعی ساخته می شوند. با پرچم همراه باشید تا بیشتر با صنایع دستی ایران آشنا شوید.

باید اعتراف کنیم که معرفی صنایع‌دستی ایران که تمدن کهن و مردمی اصیل دارد بسیار دشوار است. مردم میهمان‌نواز ایرانی در هر نقطه از کشور با شرایط اقلیمی متفاوت و گاهی سخت هنر را به کار گرفتند و در زندگی خود جاری کردند. هنری که جنبه‌ی تزئینات نداشت و در تمام زمینه‌های زندگی روزمره‌ی مردم استفاده می‌شد. به همین دلیل است که هنر ایرانی‌ها در دنیا به ‌عنوان ( هنر، صنعت) شناخته می‌شود. 

صنایع دستی ایران اصیل ترین، مردمی ترین و کاربردی ترین هنر سرزمین ما به شمار می آید. همچنین صنایع دستی به عنوان کاربردی ترین هنر و نیز تولیدی فرهنگی معرفی شده است که توانسته به بهترین شکل ممکن فرهنگ اصیل ایرانی را در جهان منعکس نماید. این صنایع معمولا در مناطق روستایی و عشایری و در محل سکونت صنعتگران تولید می شوند. 

نکته قابل توجه آنست که بیش از هفتاد درصد تولید کنندگان صنایع دستی ایران را زنان تشکیل می دهند. صنایع دستی کشورمان به جهت تنوع بسیار و نیز کیفیت بالایی که دارد، دارای اعتبار جهانی بوده و بخشی از درآمد ارزی مورد نیاز کشور را تامین می نماید. صنایع دستی یا کاردستی نوعی کار است که در آن لوازم تزئینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزار ساده ساخته می‌شود. معمولاً این کلمه به روش‌های سنتی ساختن کالاها اطلاق می‌گردد. 

استادکاری مخصوص هر یک از این موارد مهم‌ترین ملاک است. چنین چیزهایی اغلب از لحاظ فرهنگی یا مذهبی فوق‌العاده هستند. لوازمی که به صورت تولید انبوه یا با ماشین آلات مختلف ساخته می‌شوند جزء صنایع دستی نیستند. آنچه مقولهٔ صنایع دستی را از هنر کاردستی متمایز می‌سازد، هدف از ساخته آنهاست. صنایع دستی لوازمی هستند که قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه، پوسیده و غیره شوند. 

مورد استفاده آن‌ها بیش از یک تزئین ساده‌است. صنایع دستی اغلب کارهای فرهنگی و رسومی تری تلقی می‌شوند زیرا به عنوان بخشی از ملزومات زندگی روزمره مطرح هستند. درحالی که هنر و کاردستی بیشتر یک فعالیت سرگرمی گونه و یک ارائه بی نقص از یک تکنیک خلاقیت است. از جنبه‌های عملی انواع مختلف صنایع دستی به دلیل شباهت مورد استفاده همپوشانی زیادی دارند. 10 ژوئن روز جهانی صنایع دستی است. 


صنایع دستی 

از اين رو انسان دوران نوسنگي با الهام از همان شکلهاي طبيعي و با آميختن آب و خاک، اولين ظرفهاي سفالي را ساخت. صنایع‌دستی به هنر و محصولی گفته می‌شود که تمام یا بخشی از مراحل ساخت آن به دست هنرمند انجام شود به‌طوری‌که در طراحی آن از فرهنگ بومی و هنرهای اقلیمی استفاده می‌شود. 

محصولی که تحت عنوان صنایع‌دستی معرفی می‌شود و بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی به‌عنوان سوغات خریداری می‌کنند، در واقع ترکیب هنرمندانه‌ای از خلاقیت، ذوق فردی و هنر دست است. به همین دلیل صنایع‌دستی اصیل با قیمت بسیار بالایی به فروش می‌رسند. انواع صنایع‌دستی در دو دسته هنرهای سنتی و هنرهای صناعی خلاصه می‌شوند.


صنایع دستی ایران

صنایع دستی  در واقع ترکیب هنرمندانه‌ای از خلاقیت، ذوق فردی و هنر دست است



در سازمان جهانی یونسکو ۶۰۰ صنعت دستی ثبت شده‌است.450 صنعت دستی متعلق به کشور ایران است که از این تعداد ۲۸۷ صنعت متعلق به شهر اصفهان می‌باشد. در ایران سازمان میراث فرهنگی متولی این بخش می‌باشد. صنایع معروف ایران ( گلیم، فرش، گبه، قلمزنی، شیشه‌گری، منبت کاری، مینا کاری، سفال، چوب، خاتم کاری، ملیله دوزی و( … 

جنبش هنر و صنایع دستی در اواخر قرن ۱۹ به صورت اصلاحات طراحی و جنبش‌های اجتماعی در اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا آغاز شد و تا امروز ادامه دارد. حامیان آن با آرمان‌های بنیانگذاران جنبش مانند ویلیام موریس و جان روس کین، که پیشنهاد کردند در جوامع قبل از صنعتی مانند اروپای قرون وسطی، مردم به تحقق بخشیدن از طریق فرایند خلاق صنایع دستی رسیده‌اند. با پرچم همراه باشید


صنایع دستی  

این امر در تضاد با چیزی بود که به عنوان اثرات بیگانه کار صنعتی تلقی می‌شد. این فعالیت‌ها صنایع دستی نامیده می‌شدند زیرا بسیاری از آن‌ها در حرفه صنفی تخصص داشتند. نوجوانان به شاگردی استاد کار می‌کردند و مهارت‌های خود را در مدت چند سال در ازای دستمزدهای پایین پرورش می‌دادند. زمانی که آموزش آن‌ها تکمیل شد، آن‌ها به خوبی تجهیز شده بودند تا برای خود تجارت کنند و زندگی خود را با مهارتی که می‌توانند 

مستقیماً درون جامعه مبادله شود، و اغلب برای کالاها و خدمات، به دست آورند. انقلاب صنعتی و افزایش بهره‌وری فرایندهای تولید به تدریج بسیاری از نقش‌های هنرمندان حرفه‌ای را کاهش یا حذف کرده‌است، و امروزه بسیاری از صنایع دستی به‌طور فزاینده‌ای شاهد رکود هستند، به خصوص هنگامی که دیگر به عنوان یک سرگرمی، هنر مردمی و گاهی حتی هنر زیبا دیده می‌شود

در حدود 8000 سال قبل که به عصر (نوسنگی) معروف است، مردمي در منطقه وسيعي در آسياي جنوب غربي زندگي مي کردند که براي نخستين بار در گروههاي کوچک جمع آمده، در يک مکان ساکن شدند و اولين دهکده ها را به وجود آوردند. آثار به دست آمده از دوران پارينه سنگي، ميان سنگی و نوسنگی، گواه بر فعاليت انسان در ساخت ابزار و وسايل سنگي است. 

ابزارهايي چون تيغه هاي دندانه دار و به شکلهاي مختلف هندسي در مکانهايي مانند بيستون و غارهاي هوتو و کمربند به دست آمده است. انساني که ياد گرفته بود با کاشتن دانه هاي خوراکي مقدار بيشتري از آن را به دست آورد، ناگزير بود آن را در جايي ذخيره کند. او ظرفهايي را مي خواست که در برابر گرما و رطوبت هوا مقاومت داشته باشد و غلات، در آن فاسد نشود. 


بیشتر بدانید: طحال چیست و مراقبت بعد از برداشتن طحال

بیشتر بدانید: آموزش 4 نوع سلاد اندونزی و خواص و ضرر سس مایونز

بیشتر بدانید: طرز تهیه سمنو و خواص و ضررهای سمنو و خواص گندم


خصوصیات صنایع دستی (1) :

صنايع دستي که هم مي تواند، حالت کارگاهي و هم حالت خانگي داشته باشد، همانند صنايع کوچک قابليت استقرار در شهر و روستا را دارد، بدون نياز به فن آوري پيشرفته، بيشتر متکي به تخصصهاي بومي و سنتي است و قسمت اعظم مواد اوليه مصرفي آن در داخل کشور قابل تهيه مي باشد. 

صنايع دستي ايران محملي براي ميراث فرهنگي و هنري اين مرز و بوم است که ريشه در اعتقادات مذهبي و باورهاي قومي و نيز قوه ابتکار و خلاقيت استادکاران ايراني دارد. امکان تأمين قسمت عمده مواد اوليه مصرفي از منابع داخلی ،  همانند و شبيه نبودن اين فرآورده هاي توليد به يکديگر ، انجام قسمتي از مراحل اساسي توليد به وسيله دست و ابزار و وسايل دستي، خود مصرفی بودن بخش عمده توليد و برآورده ساختن نيازهاي داخلي،

افزون بر اين، صنايع دستي هر دو ويژگي مصرفي و هنري را داشته، برخوردار از بينش، ذوق، انديشه و فرهنگ توليد کننده نيز هست و در مجموع آن را يک (هنر و صنعت ناميده اند). صنایع دستی چیزی بیش از سوغات است و بخش پویای دنیای امروز گردشگری به شمار می آید صنایع دستی که کماکان توسط جامعه بومی مورد استفاده قرار می گیرند ، مثل موسیقی فولکلور،رقص ، معماری محلی یا البسه سنتی ،

همگی به منابع عینی و بدیعی برای نمایش جوهره و طبیعت فرهنگ بومی به گردشگران بدل می شوند؛ تولید برای فروش، آن ها را به سوغات هایی تبدیل می کند، که گردشگران از طریق آن ، جوهره و طبیعت فرهنگ بومی بازدید شده را به خانه، جامعه و آینده خویش انتقال می دهند.  امکان تأمین قسمت عمده مواد اولیه از منابع داخلی ، به طور مثال صنعت دستی معرق کاری به طور عمده با استفاده از چوب درختان مختلف ساخته می شود.


خصوصیات صنایع دستی (2) :

اما گاهی برای زیبایی بیشتر از قطعات صدف، استخوان و عاج در تزیین آن استفاده می شود. تأمین چوب به عنوان ماده اصلی و عمده این هنر در داخل ایران به راحتی امکان پذیر است اما عاج را لزوماً باید از کشورهای دیگر تهیه کرد. ولی این سبب نمی شود که به سبب استفاده از قطعات عاج در هنر معرق آن را متعلق به ایران ندانیم. انجام قسمتی از مراحل اساسی تولید به وسیله دست و ابزار دستی. 

برای تولید هر یک از فرآورده های صنایع دستی مراحل متعددی طی می شود، ولی انجام کلیه این مراحل به وسیله دست و ابزارهای دستی الزامی نیست. اگر تنها ۵۰ درصد از مراحل اساسی کار به وسیله دست و ابزارهای دستی انجام شود، محصول تولید شده جزء صنایع دستی محسوب می شود. استفاده از پیشرفت های زمانه در تولید صنایع دستی محدود به زمان ما نیست. 

چنانچه گذشتگان با اختراع چرخ سفالگری آن را رد نکرده و برای گذر از مرحله تولیدات خام دستانه و تولید سفال هایی زیباتر و بادوام تر از آن بهره بردند. امروزه نیز در تولید صنایع چوبی مثل خاتم ، معرق و منبت در مراحل اولیه ، آماده سازی چوب مورد نظر با استفاده از اره برقی صورت می گیرد. اما سایر مراحل با استفاده از دست و ابزارهای دستی تولید می شود. 

تأثیر اندیشه خلاق انسان در تولید و شکل بخشیدن به محصولات و امکان ایجاد تنوع و پیاده کردن طرح های مختلف در مرحله ساخت این محصولات. داشتن بار فرهنگی با استفاده از طرح های اصیل و بومی و سنتی به نحوی که معرف فرهنگ ،هنر و تمدن آن کشور باشد. همانند و شبیه نبودن این نوع فرآورده های تولیدی. 


 صنایع دستی 

از آنجا که محصولات صنایع دستی با استفاده از دست و گاهی حتی یک محصول مشابه توسط چند تن تولید می شود نمی توان چون محصولات ماشینی یکسانی کامل را در آن ها مشاهده کرد. بی نیازی به سرمایه گذاری زیاد برای تولید آن ها در مقایسه با سایر صنایع. بالا بودن ارزش افزوده آن ها در مقایسه با صنایع دیگر. 

امکان ایحاد و توسعه آن ها در مناطق مختلف شهری، روستایی و حتی جوامع عشایری. ساخت محصولات دستی از آن جهت که نیاز به تجهیزات اندک داشته و به راحتی با استفاده از دست و یا ابزارهای دستی امکان پذیر است، قضای زیادی نخواسته و لذا به راحتی قابلیت استقرار در فضاهای ذکر شده را داراست.

صنايع سنگين زمينه ساز توسعه اقتصادي هر کشور است و از آن به عنوان ( صنايع مادر) نيز ياد مي شود؛ نيازمند سرمايه گذاري بسيار زياد، ماشين آلات و تجهيزات عمده نيروي انساني و برخوردار از تخصصهاي فني مي باشد. صنايع سبك در مقايسه با صنايع سنگين، نيازمند تجهيزات و به همان نسبت سرمايه کمتر و نيروي انساني با تخصصهاي نسبتاً پايين است. لازمه استقرار آن، بهره گيري از ماشين آلات خودکار و نيمه خودکار است.



انواع صنایع دستی ایران:


صنایع دستی رنگسازی و رنگرزی: 

رنگرزی در ایران سابقهٔ دیرینه‌ای دارد. پیش از اسلام، به خصوص شواهدی همچون اشارهٔ گزنفون مورخ یونانی، به کارگاه قالی بافی شاهان هخامنشی در شهر سارد مربوط به ۴۰۰ سال قبل از میلاد و نوشته‌هایی دربارهٔ قالی ارغوانی رنگ، روی قبر کوروش و کهن‌ترین اثر دارای گره ایران، که تا به حال نخستین نمونه قالی ایران محسوب شده و توسط پروفسور رودنگر در مغولستان در ناحیه‌ای به نام پازیریک کشف شده‌است،

 وجود هنر قالی بافی و به پیرو آن صنعت رنگرزی را از آغاز تاریخ ایران باستان به صورت هنری ارزنده و تکامل یافته در منطقه قطعی می‌سازد.سنتی از جمله رنگ‌های حیوانی، گیاهی، معدنی، شیمیایی و مرکب‌سازی است. در رنگ‌سازی سنتی از ریشه رنگ‌دانه‌های طبیعی موجود مانند پوست انار، پیاز، روغن کوهی، لارو حشرات، گیاه روناس و ... استفاده می‌شود. 

رنگرزی سنتی بر روی کاغذ، چوب، ابریشم، پشم و پنبه  انجام می‌شود. همچنین در ادامه‌ی هنر رنگرزی سنتی، ایرانی‌ها به سراغ دیگر مواد نیز رفتند؛ به‌طور مثال انواع کاغذ رنگی و یا چوب‌های رنگی جهت تولید وسایل مختلف را تهیه کردند. رنگرزی و یا رنگ کردن الیاف و نخ و پارچه را می‌توان از کهن ترین هنرهای برآمده از ذوق و قریحه ی بشر دانست.

 هنری که بسته به مواد و متریال به دست آمده در طبیعت در هر منطقه ای رنگ ها و اشکال بسیار متفاوتی پیدا کرده و نیز شباهت های اساسی بسیاری نیز دارد. چیزی که این هنر دست بشر را جذاب و قابل بررسی می کند محصولات تولید شده از پس این هنر است. پارچه هایی با رنگ برآمده از خود طبیعت که با اشکال گونه گون تزیین شده و کاربردهای مختلفی پیدا می کنند.


 قالی دست بافت و صنایع دستی :

قالی به‌عنوان مهم‌ترین زیرانداز شناخته می‌شود شامل قالی تمام پشمی، پشم ابریشم، کرک ابریشم، گل‌ابریشم، ابریشمی و تمام ابریشمی است. ( گبه ، زیلو ، نمدمالی سنتی، اَیی بافی دولایه)، در هنر قالی بافی ایرانی به مثابهٔ یک هنر آنچه از نظرها دور ماند ارتباط خالق آن با جهان پیرامونی می‌باشد که تجلی آن را به بی واسطه‌ترین و مستقیم‌ترین وجه در آثار مشاهده می‌کنیم. 



صنایع دست ایران قالی بافی

فرش دستباف ایرانی بهترین و زیباترین نوع فرش در دنیاست.


قالی باف ایرانی که از باورهای مذهبی اسطوره‌ای خود در هیچ زمانی سترون نشده تفاوت عمده‌اش با هنرمند غربی در رابطهٔ متافیزیکی با زمین می‌باشد.هر ملتی یک کالای نمادین دارد که دنیا آن ملت را با ذکر آن کالا بیاد می آورد؛ فرش دستباف نماد ملت ایران در بین اقوام است و جهان ایران را با فرش دستباف آن و فرش دست باف را با ایران می‌شناسد. کارشناسان فرش سراسر دنیا می گویند فرش دستباف ایرانی بهترین و زیباترین نوع فرش در دنیاست.

 باستان شناسان و متخصصان اعتقاد دارند تاریخچه بافت و تولید فرش در ایران به دوران صفویه (۱۷۳۶ ۱۵۰۱ میلادی) برمی گردد. پژوهشگران معتقدند که قرن ۱۶ و ۱۷، آغاز شکوفایی هنر فرشبافی در ایران بوده است. حدود یک سوم فرش دستباف کل دنیا در ایران بافته می شود و ۳۰ درصد از بازار صادرات فرش دستباف در دنیا، در دست کشور ماست.


 گلیم دست بافت و صنایع دستی :

ممکن است بافت گلیم با تغییراتی کاربردهای دیگری غیر از فرش در بین عشایر داشته باشد: از جمله نمک دان، جل اسب، نوار چادر. شاید بتوان گفت در آسیای مرکزی، شرق اروپا و شمال آفریقا هر جا که پرورش بز و گوسفند و شتر رواج داشته و مردمانش در بافت فرش تخصص داشته‌اند گلیم هم بافته‌اند. مردمان ترکمن، ففقاز، ترک، عرب و… دستبافته گلیم را تولید و بکار برده‌اند.


صنایع دستی گلیم بافی

 گلیم فرشی است که از بافتن پود بر تارهایی که بر دار افراشته تنیده شده‌است بافته می‌شود


در ادبیات فارسی عموماً گلیم با زیلو یا جاجیم و… به یک معنی بکار رفته‌است ولی به‌طور مشخص گلیم فرشی است که از بافتن پود بر تارهایی که بر دار افراشته تنیده شده‌است بافته می‌شود و از دستگاه کمکی نظیر ماسوره و… استفاده نمی‌شود که این مورد تفاوت گلیم با زیلو یا جاجیم و انواع دیگر ذکر شده در ادبیات می‌باشد. سه نوع بافت گلیم داریم که عبارتند از:


1- گلیم دورو(ساده بافت) :

گلیم دورو (ساده، پود بافت و تخت بافت)، گلیم یک رو (سوماک، پودپیچ و سوزنی)، در این نوع گلیم، پودها یكی در میان از لابه لای تار ( چله) عبور می كند. این گلیم یك روست و برای بافت آن معمولا از نقشه از قبل آماده شده استفاده نمی شود. نقوش گلیم ساده باف، عموما هندسی است و به ندرت نقوش منحنی در این نوع گلیم دیده می شود. گاهی روی گلیم هائی با زمینه ساده با استفاده از الیاف رنگی پشم، نقوشی ایجاد می شود كه غالبا هندسی است.


2-  گلیم یک رو ( برجسته) :

گلیم یک رو با ترکیبی از بافت‌های قالی و گلیم همچون گلیم نقش برجسته‌ی ایلام این نوع گلیم دارای زمینه ای ساده می باشد ولی طرح اصلی مانند قالی پرزدار است. بدینصورت كه از روی نقشه قالی، بر روی چله گلیم گره زده می شود و در پایان پرز اضافی چیده می شود.


3- گلیم ساده دست بافت ( ورنی ) :

گلیم دست بافته‌ای ساده است از (تار پنبه یا پشم) و پود (پشم) که معمولاً از پشم حیوانات اهلی بر دار افراشته بافته شده که هر منطقه طرح مختص به خود را داراست و عموماً به عنوان فرش کاربرد داشته‌است. ورنی، گلیمی است بدون پرز و یك رو، كه عموما" بدون نقشه و به صورت ذهنی توسط دختران و زنان عشایر مناطق مغان، ارسباران و مشكین شهر بافته می شود. 

این نوع گلیم در كردستان و كرمان با طرح و نقش دیگری بافته می شود كه در كرمان آن را ( شیریكی پیچ)  می نامند. بهترین ورنی های ایران توسط ایل شاهسون یا ایلسون تولید می شود كه سابقه طولانی در این زمینه دارن، به گونه ای كه همواره واژه ورنی با نام شاهسون قرین بوده است.

 

 بافت پارچه و صنایع دستی :

پارچه بافی یکی از صنایع دستی ایران است که دارایی خصوصیات منحصر به فردی است که در هر رشته و با توجه به وسایل و ابزار آن و موادی که در آن استفاده می شود و روش بافت آن گونه ی خاصی از پارچه بافته می شود. پارچه بافی دستی ( سنتی) یکی از قدیمی ترین صنایع دستی ایران است.کاوش‌ها و پژوهش‌های دانشمندان و پژوهشگران در صد سالهٔ اخیر نشان داده‌است که ایرانیان از پیشتازانی بوده‌اند که به کار بافندگی پارچه پرداخته‌اند.



 پارچه بافی دستی ( سنتی) یکی از قدیمی ترین صنایع دستی ایران است


 حتی ساکنین ایران باستان در دورهٔ دوم سنگ (یا به اصطلاح عصر حجر میانین) با فن پارچه‌بافی آشنا بوده‌اند. برای اثبات این واقعیت، بهترین گواه؛ سفال‌ها، نگین‌ها و مهره‌هایی‌اند که بیش از هشت هزار سال قبل از میلاد در ژرفای خاک‌های این مرز و بوم جا گرفته‌اند.

سه دسته رو دوزی سنتی داریم:دوخت روی پارچه: سوزن‌دوزی، پته‌دوزی، بخارا دوزی، نقش‌دوزی، نواردوزی، ملیله‌دوزی، گلابتون‌دوزی، خوس‌دوزی، زرتشتی دوزی، قلاب‌دوزی رشت و اصفهان؛ دوخت داخل پارچه: که شامل دو نوع چشمه‌دوزی و سکمه‌دوزی است. دوخت‌های الحاقی : مانند قیطان‌دوزی، ده یک دوزی، پلیه‌دوزی، آجیده‌دوزی، منجوق‌دوزی، پولک‌دوزی، سکه‌دوزی، زغره‌دوزی، نقده‌دوزی، تکه‌دوزی (چهل‌تکه)


قدیمی ترین صنایع دستی ایران نمد مالی:

نمدمالی هنری است که محصول نهایی آن نمد است، تنها زیراندازی که به کمک بافتن شکل نمی گیرد نمدمالی است. این ادعا از اسم این هنر نیز مشخص است. نمد + مالی. یعنی قطعه ای که با مالیدن به دست می آید. در واژه نامه دهخدا نوشته شده است نمد نوعی از فرش که از پشم یا کرک مالیده حاصل می شود. در نمدمالی تنها ابزاری که نیاز است آب داغ است و زور بازو!

نمدمالی یکی از قدیمی‌ترین حرفه‌های سنتی ایران است که از آن برای تولید لوازم مختلف زندگی از فرش و زیرانداز تا پتو، کیف، لباس و... استفاده می‌کنند. هنرمندان ایرانی با رنگ‌آمیزی نمدهای آماده شده صنایع دستی زیبایی تولید می‌کنند. متاسفانه امروز نمدها بیشتر در زمینه‌ی تولید فرش به کار می‌‌روند و از فوتر در صنایع تزئینی استفاده می‌شود.

نَمَد نوعی بافته سنّتی زیراندازی است که با پشم تولید می‌شود. در فرانسه به آن فوتر می‌گویند.برای تهیه نمد (نمدمالی) عمل بافتن انجام نمی‌شود بلکه با ایجاد فشار و رطوبت و حرارت، موجب درهم‌رفتن الیاف پشمی می‌شوند. دو خاصیت جعدیابی و پوسته‌ای شدنِ پشم امکان تولید نمد را فراهم می‌کنند.پشمی که برای تولید نمد به کار می‌رود پشم بهاره گوسفند با الیاف بلند است. 

از صابون و زرده تخم‌مرغ نیز می‌توان برای بهتر شدن کیفیت کار استفاده کرد. مقدار پشمی که برای هرمترمربع نمد لازم است با مقدار پشم لازم برای تولید قالی برابر است اما چون زمان تولید نمد بسیار کوتاه‌تر است (حدود یک روز) قیمت آن پایین است.


 صنایع دستی با فلز:

فلز از گذشته‌های دور، به عنوان ماده‌ی اولیه‌ی قابل اعتماد و مستحکم در خدمت تأمین نیازهای مصرفی و روزمره و پس از طی مدتی، کم کم به عنوان ماده ای برای ساخت وسایل تزیینی و نهایتاً جهت ساخت آثاری با ارزش مصرفی و تزیینی توأمان درآمد.ایران، سرزمینی است که از هزاره‌های پیش از میلاد، در تولید آثار هنری از فلز سهم شایسته ای را به خود اختصاص داده و آثار بسیار با ارزش و گاه کم نظیر و استثنایی که از دوره‌های ماد، 

هخامنشی و ساسانی در دوران ایران باستان و سپس در دوره‌هایی همچون سلجوقی و صفوی و حتی در دوران معاصر توسط فلزکاران هنرمند ایرانی ساخته شده و هم اکنون زینت بخش گنجینه‌های هنری بوده و یا توسط مجموعه داران آثار هنری نگهداری می شود مؤید این ادعاست.

صنایع دستی فلزی به تولیداتی گفته می شود که با استفاده از ابزار های مختلف فلزی و دستی به ایجاد فرم و نقوش سنتی بر روی انواع فلزاتی مانند : آهن ، فولاد ، برنج ، طلا ، نقره ، مس ، برنز و ... پرداخته می گردد. هنر های مربوط به فلز عبارتند از:دواتگری، حکاکی روی فلز، قلم‌زنی، مشبک‌دوزی، ملیله‌کاری، زرگری، کوفته‌گری، طلاکاری، نقره‌کوبی و مس‌کوبی، چلنگری، قفل‌سازی، ریخته‌گری، زیور‌سازی، ضریح‌سازی، اسلحه‌سازی و علامت‌سازی.


مینا کاری وصنایع دستی :

مینای نقاشی، مینای خانه‌بندی، مینای مرصع ،از جمله هنرهای تزئینی ایران هستند که بیشتر توسط استادکاران ماهر در زمینه‌ی کار با چوب انجام می شود. مینای مرصع یکی از گران‌ترین و سخت ترین انواع میناکاری در هنر ایران است. سابقه ی هنر میناکاری در ایران به زمان اشکانیان و ساسانیان می رسد؛ ولی استفاده از آن در آغاز اسلام ، تا پیش از حکومت ایلخان مسلمان مغول ، غازان خان (694 تا 703 هجری) روشن نیست.


صنایع دستی و مینا کاری

مینای مرصع یکی از گران‌ترین و سخت ترین انواع میناکاری در هنر ایران است


 پادشاه در مدت کوتاهی به علم شیمی دست یافت و بر خلاف پیشینیان که مبالغ هنگفتی در راه پیدا کردن اکسیر صرف می کردند ترجیح داد که دانش و مساعی خود را صرف هنر میناکاری نماید.هنر میناکاری را می توان یکی از اختراعات خلاقه ی بشر دانست .ميناکاري هنر درخشان آتش و خاک است با رنگ هاي پخته که سابقه ي آن به 1500 سال پيش از ميلاد مي رسد . 

بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد که ميناکاري براي اولين بار در ايران به وجود آمده و بيش از نقاط ديگر تجلي يافته و سابقه ي اين هنر به زمان اشکانيان و ساسانيان مي رسد .رواج صنعت ميناکاري در اصفهان از دوران پهلوي و حدود 1310 شمسي است و طي سي سال اخير به وسيله ي استاد هنرمند آقاي شکرالله صنيع زاده بسط و توسعه يافته است .


حصیر بافی و  صنایع دستی:  

امروزه در مناطق مختلف کشورمان بويژه مناطق شمال و جنوب آن هر کجا که دسترسي به برگ درخت خرما، ساقه گندم، ني و ترکه امکان پذير باشد مي‌توان نشانه‌هايي از حصيربافي و سبدبافي را يافت با اين حال اين صنعت در استان‌هاي سيستان و بلوچستان، خوزستان، کردستان، هرمزگان، بوشهر، خراسان، کرمان، يزد، فارس، مازندران، گيلان، آذربايجان شرقي و تهران از رونق بيشتري برخوردار است.

حصیر بافی شامل بوریابافی، چیغ بافی، مروار بافی و بامبو بافی است. هر ایرانی که به شمال و یا جنوب ایران سفر کرده باشد حتما یکی از وسایل حصیری را به عنوان سوغاتی با خود به همراه می‌آورد. حصیر بافی و بامبو بافی حاصل ذوق هنری ایرانی ها و ترکیب آن با انواع نخ‌های رنگی است.


صنایع دستی حصیر بافی

حصیربافی یا بافت بوریا بی گمان یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی و شاید کهن‌ترین آنها باشد


حصیربافی یا بافت بوریا بی گمان یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی و شاید کهن‌ترین آنها باشد نمونه‌های بدست آمده در بین النهرین و آفریقا گواه آن است که حصیربافی و سبدبافی، منشاء نه فقط نساجی بلکه سفالگری یا کوزه گری نیز بوده است.ابزار و وسایل مورد استفاده در حصیر بافی بسیار ساده و محدود نظیر داس، انواع کارد، اره، رنده، انبر دست، قیچی، سوزن، درفش، دفتین و سنگ نفت است.

 این ابزار عمدتاً برای قطع گیاهان و پیراستن آنها به منظور آماده سازی مواد اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرد و گاهی نیز حین تولید به عنوان وسیله کمکی امر ساخت را تسهیل می‌بخشد. پس از رسیدن نی به قطر و طول مطلوب بوسیله داس از نزدیک‌ترین محل به ریشه قطع و پس از جدا کردن برگ‌هایش در قسمت بالای آن در جهت طولی شکافی با چاقو ایجاد می‌شود

 سپس به صورت انبوه روی هم قرار گرفته و کوبیده می‌شود تا به صورت نوارهایی با عرض‌های متفاوت در آید در مرحله بافت نوارهای حاصله در کنار یکدیگر قرار گرفته و بصورت سه تا زیر، سه تا رو بافته می‌شود و همانگونه که گفته شد حاصل کار بیشتر به مصرف حصیر زیرانداز، حصیر سقف و بدنه کپر می‌رسد.


سفالگری و صنایع دستی :

 قدمت هنر سفالگری به تاریخ زندگی بشر بازمی‌گردد. چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش در هم آمیخته شده‌اند و هنری را به وجود آورده‌اند که به جرات می‌توان گفت از کامل‌ترین هنرهاست.مردم ایران به سبب موقعیت خاص جغرافیایی و قرار گرفتن بر سر شاهراه تمدن‌های قدیم، از نخستین و چیره‌دست‌ترین سازندگان اشیاء سفالین به شمار می‌رفته‌اند.


صنایع دستی سفالگری

سُفالگری ساختن ظروف با گل است و به ظرف ساخته شده از این طریق سفال می‌گویند


سُفالگری ساختن ظروف با گل است و به ظرف ساخته شده از این طریق سفال می‌گویند. از مشهورترین سفالینه‌ها می‌توان به کوزه و پیاله سفالین اشاره کرد. پیش از رواج شیشه سفالینه‌ها رایج‌ترین مظروفات بشر بودند. مرغوب‌ترین خاک در صنعت سفالگری خاک رس می‌باشد که به دلیل وجود مقادیر بالای آهن در آن، به رنگ سرخ است. سفالگری از نخستین صنایع بشر می‌باشد.

که به دو دسته‌ی کلی سفال بدون لعاب و سفال لعاب‌دار تقسیم می‌شود. نمونه‌هایی‌ عالی و باستانی از این ‌دست صنایع در موزه‌ی ملی یا موزه‌ی ایران باستان در خیابان 30 تیر قرار دارد. سفال بدون لعاب: سفالگری با دست، چرخ‌کاری، نقش برجسته سفالی؛ سفال لعاب‌دار: سفال دوغابی، لعاب سازی، نقاشی روی لعاب، نقاشی زیر لعاب و کاشی که خود شامل کاشی هفت‌رنگ، کاشی معرق، کاشی زرین‌فام، کاشی مینایی، کاشی معقلی است.


بیشتر بدانید:  علت بوی بد بدن و 7 درمان عالی خانگی بوی بد بدن

بیشتر بدانید: طرز تهیه سالاد سزار و خواص و ضرر کاهو


چرم بافی و صنایع دستی:

اولین و مهم ترین ابزار کار با چرم، خودِ چرم است، که این روزها به صورت طبیعی و مصنوعی در انواع، رنگ ها و نقش های متنوع وجود دارد که برای کار در خانه از دو نوع گاوی و بزی بیشترین استفاده را می شود. شما برای کار با چرم طبیعی باید بدانید که به چرمِ گاوی نیاز دارید یا بزی و ازاین بین باید مطمئن باشید چرمِ اشبالت می خواهید یا خیر.

ازجمله سراجی و حکاکی روی چرم است. این هنر قدیمی ایران در حکاکی روی چوب و فلز نیز انجام می‌شود. در میان سایر صنایع‌دستی ایران به جرات می‌توان گفت که هنر حکاکی روی چرم زنده‌ترین و مشهورترین هنر ایران در بین جوانان است.

با هنرهای دستی زیبا و عالی ایران آشنا شدیم. یکی از صنایع دستی ایران مینا کاری است که واقعا زیبا و خیره کننده است. مینا مرصع از سخت ترین و گران بها ترین مینا کاری در ایران است. از  زیبا ترین و زنده ترین صنایع دستی ایرانی حکاکی روی چرم است. و ساختن ظرف با گل را سفال می گویند.

 سفال ها به دو دسته لعاب دار و بدون لعاب تقسیم بندی می شوند. هنرهای دستی که هم زیبا هستند و هم سخت به همین دلیل صنایع دستی تقریبا گران قیمت هستند. ولی چون هنر سرزمینمان را نشان می دهند از اهمیت خاصی برخوردار هستند. با  پرچم همراه باشید.



منابع :

ویکی پدیا     https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C

سیری در ایران   https://seeiran.ir/%d9%88%db%8c%da%98%da%af%db%8c-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b5%d9%86%d8%a7%db%8c%d8%b9-%d8%af%d8%b3%d8%aa%db%8c/

بیتوته   https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-handicrafts.html

فاینداتور   https://www.findatour.co/blog/shopping-souvenirs/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B3%D9%88%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86

هنر یاب   http://honaryab.com/%D9%87%D9%86%D8%B1%DA%A9%D8%AF%D9%87/%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%84%D8%B2/

نمناک  http://namnak.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C.p716

بیتوته  https://www.beytoote.com/art/handicrafts/active-aster.html

بیتوته   https://www.beytoote.com/art/handicrafts/matting-artifice.html

جاهای دیدنی ایران  https://seeiran.ir/%D8%AD%D8%B5%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C/?print=print

ویکی پدیا   https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C

هنر اسلامی   http://www.islamicartz.com/story/b-GLoYH8aWiTwwHt0Y0h1Vfsg3ODwgVhmLbem6Y43Qs

ویکی پدیا   https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%84%DB%8C%D9%85

ویکی پدیا  https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C

بیتوته   https://www.beytoote.com/art/farsh/hand2-woven3-carpet.htm

ویکی پدیا   https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87

ویکی پدیا   https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%85%D8%AF

کلوت  https://kaloot.org/%D9%86%D9%85%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C/

صنایع دستی فلزی  http://shoval.ir/SanaCMS_Email.aspx?Id=236

ویکی پدیا    https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%81%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%DB%8C

بیتوته   https://www.beytoote.com/art/handicrafts/education-pottery1-pottery.html



آموزش:


اشتراک گذاری:
نویسنده
رتبه مدرس
شماره تماس:

تاریخ عضویت:۱۳۹۷/۰۷/۲۳


تعداد درس:۲۳۶
قیمت: رایگان!
پرسش و پاسخ (0)
سوالی دارید؟ اینجا بپرسید...
نام کاربری: برای ارسال کامنت، باید ابتدا وارد سایت شوید.