لطفا جهت دریافت فایل هدیه این محصول ایمیل یا شماره تلفن خود را وارد کنید
توضیحات

چگونه تغذیه سالم داشته باشیم؟

تغذیه سالم

همه غذایی که می خوریم مورد استفاده بدن قرار نمی گیرد و مواد زائد آن دفع می شود. 

همانطور که می دانید تغذیه: 

•    مکانیزمی در بدن جانداران است که طی آن، جانداران غذا و مایعات را مصرف نموده و با استفاده از آنها، بدنشان به عملکرد طبیعی، رشد و بازسازی قسمت های فرسوده خود ادامه می دهد. 

•    مطالعه ارتباط غذا با سلامتی و بیماری در جانداران می باشد. 

•    عملکرد بدن را هنگام مصرف غذا یا غذایی که حتماً دارای مواد مغذی است مقایسه می نماید. 

در دهه1960، پزشکان به بیماران خود می گفتند که تغذیه آنها هیچ ارتباطی با سلامتی شان ندارد. امروزه ما باور داریم که: آنچه که می خوریم، وجود ما را تشکیل می دهد. این مسئله برای مان کاملاً آشکار است که غذایی که می خوریم، سبب رشد اندام های ما شده (البته در سنین رشد) و همچنین قادر است که بافت های آسیب دیده و فرسوده (معمولاً در سنین کهنسالی) را ترمیم نماید. البته همه غذایی که می خوریم مورد استفاده بدن قرار نمی گیرد و مواد زائد آن دفع می شود. 


جهت بررسی دقیق غذای خورده شده، باید موقعیت جاندار را قبل از مصرف غذا و بعد از گوارش کامل آن کنترل نماییم تا تاثیر نسبی مواد جذب شده توسط بدن را ببینیم. همچنین میزان مواد موجود در غذا و همچنین مواد دفع شده از بدن جاندار (معمولاً ادرار و مدفوع) را دقیقا تحت نظر داشته باشیم. 

همانطور که ملاحظه می کنید، چنین تحقیقی به مدت زمان طولانی نیاز دارد تا جاندار، مواد غذایی مختلف را مصرف نموده و سپس متخصصین تغذیه، وضعیت جاندار را قبل و بعد از مصرف غذا و همچنین میزان مواد دفع شده از بدن او را کاملاً بررسی نمایند.

•     تعداد متغیرها در چنین تجربیاتی بسیار زیاد است و به همین دلیل، علم تغذیه بسیار وقت گیر است.

بیشتر بدانید 

تاریخچه و تحولات اخیر 

رژِم سالم

مواد بسیاری وجود دارند که در عملکرد درست بدن، نقش های حیاتی ایفا می کنند.


علم جدید تغذیه به سرعت گسترش یافت. اولین تحقیقات در مورد ویتامین ها ، در سال 1912م و به وسیله سر فردریک گولند هاپکینز انجام شد. این شخص به خاطر همین تحقیق در سال 1929م جایزه نوبل را دریافت نمود. 

در قرن بیستم، پس از طبقه بندی ماهیت و نقش پروتئین ها، هیدرات های کربن، ویتامین ها و مواد معدنی، تصور عمومی این بود که دیگر دانش کافی در مورد عوامل غذایی وجود دارد. آن زمان به غذا به عنوان نوعی سوخت نگاه می کردند که انسان قادر است با مصرف مقادیر کافی از مواد مورد نیاز بدنش، به زندگی ادامه دهد. پس از آن نکات با اهمیت دیگری هم در مورد تغذیه کشف شد. 

مواد بسیاری وجود دارند که در عملکرد درست بدن، نقش های حیاتی ایفا می کنند. آنزیم ها یک دسته از این موادند که بخش مهمی در تغذیه دارند. آنزیم ها کاتالیزور های شیمیایی هستند که دستگاه گوارش بدن، آنها را تولید می کند و نقش بسیار مهمی در فعالیت های متابولیکی بدن ایفا می کنند. 

آنتی اکسیدان ها دسته دیگری از مواد هستند که اخیراً کشف شده اند. مصرف انرژی در بدن، بر سلول ها اثرات جانبی دارد و به همین دلیل، برخی مواد مغذی خاص همچون ویتامین ها در بازسازی و ترمیم آسیب های ناشی از اکسید شدن، نقش حیاتی دارند. 

توازن اسیدهای چرب ضروری در بدن هم از دیگر مواردی است که در سلامت افراد مهم می باشد. برای این منظور، باید از روغن های امگا 3 و امگا 6 در رژیم غذایی خود استفاده کنیم و در مقابل، مصرف چربی های اشباع شده و هیدروژنه را به حداقل برسانیم. 

نتایج حاصله از تحقیقات متخصصین تغذیه دلالت بر این دارد که، مصرف چربی های گیاهی از ایجاد ناهنجاری های متابولیکی که معمولاً توسط کلسترول به وجود می آید جلوگیری می نماید.

همچنین به تازگی کشف شده که غذایی که می خوریم، بر باکتری هایی که در دستگاه گوارش فعالیت می کنند تاثیر می گذارد. در کل، استفاده از چربی های اشباع شده و هیدرات های کربن توصیه نمی شود و در عوض، به وفور می توان از مواد غذایی تازه و ساخته نشده همچون سبزی، میوه و...استفاده نمود. البته دانشمندان داشتن یک رژیم غذایی محدود را درست نمی دانند؛ هر چند که این رژیم، موادغذایی مضر برای بدن را هم شامل نشود. بهترین رژیم غذایی، یک رژیم متنوع است که سرشار از میوه و سبزیجات و مواد مغذی باشد. 

مطالعه در مورد تغذیه مردم ژاپن نشان می دهد که آنها روزانه غذاهای متنوع بیشتری را نسبت به مردم غربی مصرف می کنند. مردم غرب در هفته حداقل 30 نوع غذای متفاوت می خورند؛ در حالی که مردم ژاپن هر روزه 27 نوع غذای متنوع مصرف می نمایند. به همین دلیل است که ژاپنی ها نسبت به مردم سایر نقاط دنیا، کمتر دچار بیماری های رایج امروزی همچون دیابت، بیماری های قلبی و سرطان می شوند. نوع رژیم غذایی افراد است که سبب ابتلا به چنین بیماری هایی می شود. 

بیشتر بدانید 

رابطه تغذیه با سلامتی 

رژیم

نقش تغذیه هم ردیف اهمیت ورزش، محیط اطراف و آسایش روحی در سلامت افراد می باشد.


در قرن 18، بسیاری از دریانوردان در مسافرت های طولانی به دلیل ابتلا به بیماری اسکوروی (کمبود ویتامین ث ) جان خود را از دست می دادند. دریانوردان نه به دلیل حمله دشمنان، بلکه به دلیل بیماری می مردند. بعدها متوجه شدند که غذاهای کنسروی دریانوردان، فاقد ویتامین ها و مواد غذایی تازه است و با اضافه نمودن لیموی تازه به غذای آنها، این مشکل بر طرف شد. اکثر انواع ویتامین با توجه به بیماری هایی که فقدان هرکدام در سلامت افراد ایجاد می نمود، شناخته شدند.

 نقش تغذیه هم ردیف اهمیت ورزش، محیط اطراف و آسایش روحی در سلامت افراد می باشد. 

البته بعدها ارتباط سلامتی با تغذیه کم رنگ تر شد. سلامتی به هنجاری در اجتماع مبدل شد و افراد، انواع بیماری ها، عوامل ایجاد کننده ی آنها و راه های مقابله با آنها را شناسایی نمودند 

پس از جنگ جهانی دوم بود که اپیدمی ها شیوع پیدا کرد و همان موقع، بیماری های قلبی، سرطان، دیابت و... به میان آمد. 

بسیاری از محققان، علت پیش آمد چنین بیماری هایی را مصرف بیش از حد هیدرات های کربن، کم ورزش کردن، مصرف کم سبزی و میوه تازه و همچنین استفاده از چربی هایی که برای سلامتی مضرند می دانند. رستوران هایی که غذاهایی که سریع آماده می شوند را عرضه می کنند، انواع دیگری از بیماری ها را تحت نام بیماری های تمدن به وجود آورده اند. 

تغذیه از بسیاری جهات بر سلامتی تاثیر می گذارد. عدم تعادل مواد مغذی در بدن، چه کمبود و چه مصرف بیش از حد، بر سلامت فرد اثر گذاشته و عملکرد طبیعی بدن را مختل می نماید. مثلاً سرطان به دلیل عملکرد بد در سوخت و ساز سلولی رخ می دهد و یا مصرف زیاد انرژی طی فعالیت منظم (مثلا ورزش) سلامتی فرد را تضمین می کند. 

چند مثال: 

•    چاقی به دلیل ذخیره چربی در بافت های شکم روی می دهد که خود، عملکرد کبد، قلب، کیسه صفرا، گردش خون و... را تحت تاثیر قرار می دهد. 

•    مصرف چربی های نامناسب، میزان کلسترول بدن را بالا برده که این کلسترول بر دیواره رگ ها ته نشین می شود و سبب انسداد رگ شده و یا خون رسانی به بخش های مختلف بدن را مختل می نماید. این مسئله سبب بیماری هایی همچون آنژین، حملات قلبی و یا سکته مغزی می گردد. 

•    مصرف بیش از اندازه هیدرات های کربن، به خصوص شکر تولید انسولین را در بدن با مشکل مواجه می کند. این امر منجر به خستگی مزمن، دیابت و چاقی می شود. 

•    کمبود ویتامین یا مواد معدنی، عامل بسیاری از بیماری ها از جمله گواتر، اسکوروی، پوکی استخوان، اختلال در سیستم ایمنی ( و به دنبال آن، بروز انواع سرطان)، ناهنجاری در سوخت و ساز سلولی، پیری زودرس، بیماری های روانی همچون ناهنجاری در عمل بلع و... می باشد. 

•    آلزایمر احتمالاً با کمبود انواع ویتامین ب مرتبط است. 

•    عدم استفاده از گلوتن ( پروتئین موجود در گندم و گندم سیاه)، احتمالاً با توسعه بیماری شیزوفرنی در ارتباط می باشد. 

مهمترین جنبه‌هایی که برای سلامت بودن در حوزه علم پزشکی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند، بهداشت محیط، تغذیه، جلوگیری از ابتلا به بیماری و بهداشت عمومی می‌باشند. در برخی جوامع، وضعیت بدن را پس از برآورده شدن نیازهای اولیه همچون غذا، مسکن و مراقبتهای بهداشتی اولیه بررسی نموده و آن موقع میزان سلامتی فرد را می‌سنجند. بسیاری در مورد اثرات جانبی وفور نعمت تحقیق می‌کنند. چاقی و ورزش نکردن، دو مورد از مهمترین این اثرات جانبی می‌باشند.

بیشتر بدانید 

شاخصهای سلامتی 

رژیم سالم

نوع تغذیه، مسلماً تاثیر عمیقی بر سلامتی افراد دارد.


برای سالم ماندن، انجام آزمایشات علمی به طور مرتب ضروری است، از جمله اندازه گیری کلسترول، فشار خون، گلوکز و دیگر مواد بدن. بر اساس این اندازه گیریها، عدم مصرف بعضی غذاها و یا لزوم مصرف برخی مواد، از جمله ویتامینها و یا داروهای جایگزین آن، ضرورت می‌یابد.

نوع تغذیه، مسلماً تاثیر عمیقی بر سلامتی افراد دارد. اگر می‌خواهید که همواره سلامت باشید، باید از مصرف برخی غذاها و یا افزاینده‌های غذایی پرهیز نمایید.  

سلامتی روانی 

در برخی موارد، روشهایی که برای سالم ماندن مطرح می‌شوند از نظر علمی ثابت نشده‌اند. ما تنها با توجه به شواهد و قرائن، این روشها را پذیرفته و به آنها عمل می‌کنیم. برای مثال، وقتی وضعیت یک فرد سالم را بررسی می‌کنیم، متوجه می‌شویم که فشار روانی این فرد خیلی کم است و به هنگام اندازه گیری مواردی همچون فشار خون و یا بررسی وضعیت دستگاه گوارش و یا سیستم ایمنی، می‌بینیم که همه چیز این شخص متعادل است. از همین نکته به این امر پی می‌بریم که فشار روانی و استرس، خود عامل بالا برنده فشار خون و دلیلی برای عملکرد بد دستگاه گوارش و در نهایت سوء هاضمه می‌باشد. 

امروزه شاخه‌هایی از پزشکی به بررسی اینگونه موارد می‌پردازند. البته این علوم ، همگی نوپا هستند و هنوز دلایل قطعی برای ادعاهای خود ندارند. 

تنها می‌توانند چنین نظریاتی ارائه دهند که مثلاً باید از استرس اجتناب نمود، اگر چه استرس پدیده‌ای غیر ارادی و تا حدی خارج از کنترل ماست.

علم تندرستی شاخه پزشکی از علوم کاربردی است که با سلامتی انسان و حیوان سر و کار دارد.علم تندرستی بر دو قسم است : مطالعه، تحقیق، و دانش سلامتی و دیگری، به کار بردن آن علم برای توسعه سلامتی، درمان بیماری، و فهمیدن چگونگی عملکرد انسانها و جانوران. تحقیق در علم تن درستی بر پایه علوم محض زیست شناسی، شیمی و فیزیک و همچنین علوم اجتماعی(مثلا جامعه شناسی پزشکی)، قرار دارد.

گستره وسیعی از حوزه های سنتی علوم تندرستی وجود دارد. متداول ترین آنها عبارتند از: پزشکی، پرستاری، مامائی، و اشکال مختلفی از درمانی ها که برای کامل کردن فرایند بهبودی و بازیابی قابل قبول فعالیت (مانند کار درمانی، گفتاردرمانی...) به کار می روند. علم تندرستی شامل مطالعه و عمل به جلوگیری و درمان بیماری ها و اختلالهای انسان می باشد.


سلامتی از دیدگاه پزشک عبارت است از مطابقت با معیارهای معین نظیر شاخصهای فیزیکی ، هنجارها ، میزان‌های بیوشیمیایی ، معیارهای فیزیولوژیکی و ... حتی این شاخصها در رابطه با عوامل مثل نژاد ، استراحت ، ورزش ، غذا ، عادات گرسنگی کشیدن ، آب و هوا و ... حالات متفاوت به خود می‌گیرد.


چندین دهه پیش سازمان جهانی بهداشت ، سلامتی را در "یک حالت رفاه کامل جسمی ، روانی ، اجتماعی و نه صرفا عدم بیماری تا ناتوانی" تعریف کرد. در سالهای اخیر با گنجاندن توانایی داشتن "یک زندگی از نظر اقتصادی و اجتماعی مثمر" این تعریف تقویت شده است.

بیشتر بدانید 

عوامل موثر بر سلامتی 

غذای سالم

فشار روحی و روانی در طولانی مدت سیستم‌های بدن را درگیر نموده و اضطراب بر عادات بهداشتی تاثیر می‌گذارد.


بعد جسمی 

وراثت ، تعریف سلامتی از دیدگاه ژنیتیکی حالتی است که ژنهای مربوط و مخصوص نقایص و بی‌نظمی‌های جدی وجود نداشته باشد و هیچ نوع انحراف هم از نظر مجموع مقدار کروموزومی کاریوتیپ یا مقدار تعیین شده به عنوان ژنوتیپ در کار نباشد و تشکیلات ژنتیک ، ژنهای مربوط به ویژگیهای هنجار و کاریوتیپ هنجار را داشته باشد.

بعد عاطفی 

فشار روحی و روانی در طولانی مدت سیستم‌های بدن را درگیر نموده و اضطراب بر عادات بهداشتی تاثیر می‌گذارد. 

بعد هوشی (ذهنی)

بعد هوشی تواناییهای شناختی ، سوابق آموزشی و تجربیات گذشته را در بر می‌گیرد، اینها روی پاسخهای مدد جو نسبت به آموزش در مورد سلامتی و واکنش نسبت به مراقبت پرستار در طی بیماری تاثیر می‌گذارد. 

بعد محیطی 

بعد محیطی به دو گروه درونی و بیرونی تقسیم می‌شود. محیط درونی شامل هر جز یا همه اجزای بافتها ، اندامها و دستگاهها و عملکرد هماهنگی دستگاهها است. محیط بیرون همان محیط زیست بیرونی است. مثل مسکن ، اصول ترویج بهداشت ، آب و هوا ، آلودگی هوا ، غذا و آب. 

بعد فرهنگی و اجتماعی 

اعمال و اعتقادات بهداشتی قویا تحت تاثیر سطح اقتصادی ، روش زندگی ، خانواده و فرهنگ فرد قرار می‌گیرد. سبک زندگی از طریق روابط متقابل فرد با والدین ، دوستان ، خواهر و برادر ، افراد هم سن و از طریق دبستان و رسانه‌های گروهی آموخته می‌شود. بسیاری از بیماریهای امروزی بخصوص در کشورهای پیشرفته ( بیماریهای شریان کرونر قلب ، سرطان ریه و ...) با دگرگونیهای سبک زندگی رابطه دارد.

بعد اقتصادی 

وضعیت سلامت با میزان درآمد سرانه ، سطح آموزش ، تغذیه و اشتغال ، مسکن و ... تعیین می‌شود. 

بعد اخلاقی 

اعتقادات و ارزشهای مذهبی و اخلاقی اجزای مهمی هستند که یک فرد در سلامتی و بیماری باید داشته باشد. 

تعریف بیماری از دیدگاههای مختلف 

بیماری دلالت بر شرایطی دارد که جسم ، انسان را مریض کرده و عملکرد طبیعی بدن را به هم می‌زند. فرهنگ Webster بیماری را در حالتی که طی آن سلامت بدن کاهش یافته و از وضعیت سلامتی و سالم دور شده باشد و تغییر بدن موجب قطع عملکرد حیاتی شود، تعریف می‌کند. فرهنگ Oxford بیماری را حالتی که بدن یا بخشی از اندام‌های بدن دچار قطع عمل شوند یا از کار بیافتند، تعریف کرده است.

از دیدگاه اکولوژی ، بیماری عبارت است از بدی تنظیم عمل اندام‌های انسانی در رابطه با محیط زیست. ساده ترین تعریف بیماری آن است که بیماری نقطه مقابل سلامتی است. بین کلمات ناراحتی، ناخوشی و بیماری تفاوت هایی وجود دارد. ناراحتی به معنی آن است که یکی از اعمال بدن درست کار نمی‌کند (اختلال عمل فیزیولوژیک یا روان شناختی). اما ناخوشی نه تنها به هنگام وجود ناراحتی خاص در بدن بلکه برای ادراک شخصی از آن ناراحتی و رفتار شخصی در برابر آن است و نشانه تاثیر ناراحتی بر محیط روانی و اجتماعی شخص هم هست (حالات ذهنی شخص که احساس می‌کند حالش خوب نیست) .

عوامل موثر بر بیماری 

عوامل موثر بر بیماری دو نوع هستند: عوامل بیماری‌زای زیست شناختی و عوامل مربوط به میزبان. 

عوامل بیماری‌زای زیست شناختی 

موجودات زنده‌ای مانند ویروس ، ریکتزیاها ، قارچها ، میکروبها ، تک‌یاخته‌ای های انگلی یا پریاخته‌ها هستند.

•    عوامل فیزیکی : قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد ، سرما ، رطوبت ، فشار ، پرتوها ، الکتریسیته و سر و صدا و ... موجب ناراحتی می‌شود.

•    عوامل تغذیه‌ای : این عوامل می‌تواند پروتئین‌ها ، چربیها ، کربوهیدراتها ، ویتامینها ، مواد معدنی و آب باشند. هر گونه افزایش یا کمبود در خوردن اجزای غذا می‌تواند موجب اختلالات تغذیه‌ای شود. سوء تغذیه‌ای پروتئین ، انرژی ، کم خونی ، چاقی ، کمبود ویتامینها. برخی از دشواریهای تغذیه‌ای بسیاری از کشورها را تشکیل می‌دهند.

•    عوامل شیمیایی : عوامل شیمیایی دو نوع اند: عوامل شیمیایی درون زا و عوامل شیمیایی برون‌زا. بعضی مواد شیمیایی در نتیجه به هم خوردن اعمال بدن تولید یا اضافه می‌شوند. مانند اوره (اورمی) ، بیلیروبین سرم (زردی) ، کتونها (کتوزیس) ، اسید اوریک (نقرس) ، کربنات کلسیم (سنگهای کلیوی) و ... . همیچنین موادی هستند که از خارج به بدن میزبان وارد می‌شوند مانند مواد آلرژی‌زا ، فلزات ، بخارها ، گرد و خاک ، گازها ، مواد حشره کش و غیره. این عوامل از راه استنشاق ، خوردن یا تلقیح ، بدن وارد می‌شوند.

•    عوامل مکانیکی : تماس مزمن به عوامل ساینده یا نیروهای دیگر ممکن است سبب له شدگی ، پارگی ، تغییر رنگ و ... حتی مرگ بشود.

•    عوامل اجتماعی بیماری‌زا : فقر ، سیگار کشیدن ، اعتیاد به دارو و الکل ، سبک زندگی ناسالم ، دور ماندن از اجتماع ، محرومیت از محبت مادری. 

عوامل مربوط به میزبان 

•    ویژگیهای زیست شناختی : عوامل ژنتیک و سطح مواد زیست شیمیایی در خون (مثلا کلسترول خون) ، گروههای خونی و آنزیمی ، ترکیب سلولی خون ، عوامل ایمنی شناختی و اعمال فیزیولوژیک اندامهای مختلف دستگاههای بدن مانند فشار خون ، تهویه ریوی و ... .

•    ویژگیهای جمعیت شناختی : سن ، جنس و نژاد.

•    ویژگیهای اقتصادی – اجتماعی : مانند وضعیت اقتصادی اجتماعی ، آموزش ، شغل ، استرس ، وضعیت تاهل ، مسکن و غیره.

•    عوامل مربوط به سبک زندگی : مانند صفات شخصیتی ، عادات زندگی ، وضع تغذیه ، ورزش ، مصرف الکل ، الگوهای رفتاری ، به سیگار و مواد مخدر. 

بیشتر بدانید 

کمبود یا افزایش و یا نبود یک عامل لازم برای سلامتی 

1.    عوامل شیمیایی مانند هورمونها (انسولین ، استروژن) و آنزیمها. 

2.    عوامل غذایی 

3.    فقدان اندامها مانند تیموس. 

4.    فقدان بخشی از اندامها مانند نقایص قلبی. 

5.    عوامل کروموزمی مانند مونگولیسم و سندرم ترنر. 

6.    عوامل ایمنی شناختی مانند آگاماگلوبولینی. 

بدون شک چگونگی تغذیه در سلامت و تندرستی انسان به گونه‌ای موثر است که هیچکس نمی‌تواند آن را حتی به اندازه ذره‌ای انکار کند.

 تغذیه‌ای که بر اساس اصول علمی و با در نظر گرفتن تمامی احتیاجات بدن ما تنظیم شده باشد، سلامت انسان را تامین می‌کند و قوای دفاعی بدن را به صورتی بسیار اساسی و قابل ملاحظه افزایش می‌دهد. و اگر خلاف این امر واقع شود اثرات بد این عمل در تمامی اعضاء و دستگاههای بدن منعکس می‌شود و باعث از دست رفتن قوای فعال جسمی و حتی روحی در هر انسانی و تحت هر شرایطی می‌شود.

در حقیقت به عقیده بسیاری از دانشمندان یک برنامه غذایی خوب و متعادل می‌تواند علاوه بر افزودن نشاط و نیروی حیاتی ، عمر انسان را به میزان بسیار قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد. در حالی که محروم ماندن از مواد غذایی اساس تندرستی را سست می‌کند و حتی روی نسلهای آینده انسان نیز تاثیر گذار است. 

علل سوء تغذیه 

سوء تغذیه

 محرومیت از مواد غذایی همیشه و یا لااقل در اکثر زمانها و مکانها وجود داشته و دارد. 

•    محرومیت از مواد غذایی همیشه و یا لااقل در اکثر زمانها و مکانها وجود داشته و دارد. محرومیت از مواد غذایی همیشه به معنای نخوردن و یا کم خوردن نیست. ممکن است غذا از لحاظ حجم کافی باشد و حتی معده انسان را پر کند، اما کارآیی لازم را برای بدن در پی نداشته باشد یا اینکه رژیم غذایی نامتعادل باشد، یعنی دسته‌ای از مواد غذایی به اندازه کافی به بدن برسد و از دسته دیگر مواد مورد نیاز به میزان ناچیزی به بدن برسد. 

•    گاهی آداب و رسومی که در اجتماعات گوناگون وجود دارند موجب کاهش چشمگیر مواد غذایی در بدن انسان می‌شود. 

•    علل فردی هم به میزان بسیار زیادی در سوء تغذیه موثر هستند. همچنین ناراحتی های آشکار و پنهان ساختار بدن ما و مشکلات درونی هم ممکن است ما را دچار نوع سوء تغذیه کنند. 

اینها همه نمونه‌هایی از علتهای سوء تغذیه در مورد انسان هستند، در حقیقت دسته‌های گوناگون مواد غذایی لازم برای بدن ما اگر دچار فقدان یا کمبود شوند تاثیرات متفاوتی را نیز در برخواهند داشت، برای نمونه ویتامینها که از جمله نیازهای اساسی بدن ما هستند و در طبیعت بوسیله موجودات زنده ساخته می‌شوند، از لحاظ شیمیایی هیچگونه نزدیکی و شباهتی به هم ندارند و به همین دلیل است که باید از هر یک از آنها به مقدار لازم و کافی مصرف کرد. 

لزوم تغذیه سالم 

نکته بسیار مهم این است که میزان غذای مصرف شده روزانه در مرحله اول باید نیروی لازم را برای اعمال گوناگون و متنوع بدن تامین کند. برای مثال حداقل میزان کالری مورد نیاز برای بدن انسان و برای آنکه قلب و مغز و سایر اعضای بدن بتوانند اعمال خود را به درستی انجام دهند در حدود 1500 کالری است. واضح است که این میزان لازم است، اما به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی کافی نیست، زیرا انرژی مورد نیاز برای کارهای عضلانی روزانه و قرار گرفتن در برار سرما و گرما ، رشد و بسیاری اعمال دیگر نیاز به انرژی بیشتری نسبت به انرژی اولیه احساس می‌شود. 

انواع مواد غذایی انرژی‌زا 

در حقیقت مواد اولیه که به عنوان مواد غذایی نیروزا در بدن انسانها مورد استفاده قرار می‌گیرند همگی جزو مواد آلی هستند که بطور خلاصه می‌توانیم آنها را به سه دسته اساسی و مهم تقسیم کنیم: 

•    دسته اول مواد سفیده‌ای یا موادی که تولید ازت می‌کنند پروتئینها. 

•    دسته دوم لیپیدها که همان چربیها هستند. 

•    دسته سوم گلیکوژنها که به موادی از قبیل نشاسته و قندها اطلاق می‌شود. 

ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که ‌آیا می‌توان یکی از این سه دسته مواد را از برنامه غذایی روزانه مورد نیاز حذف کرد و میزان انرژی و نیروی آن را با دو دسته مواد دیگر جایگزین کرد؟! جواب این سوال منفی است، باید هر روز به میزان معینی از هر سه دسته این مواد به بدن ما برسد، زیرا بدن ما احتیاج به مواد پروتئینی دارد چون تنها منبع تولید کننده ازت برای بدن ما هستند و اگر این دسته مواد از برنامه غذایی روزانه ما حذف شود بدن ما هر روز میزان بسیاری زیادی اوره را از دست خواهد داد. علاوه بر این مواد پروتئینی هستند که اسیدهای آمینه را برای بدن ما تامین می‌کنند. 

به همین ترتیب به میزان حداقلی برای بدن ما چربی لازم است تا بتوانیم اسیدهای چرب مورد احتیاج خود را بدست بیاوریم. در حالی که مصرف مواد نشاسته‌ای و قندها نیز لازم و ضروری هستند تا ما بتوانیم نیروی عضلانی و قدرت بدنی لازم را برای تمامی فعالیتها روزانه خود بدست بیاوریم. 

بیشتر بدانید 

نقش مواد معدنی در بدن 

البته نکته اساسی اینجاست که به جز ان سه دسته مواد غذایی که نام برده شد، مواد غذایی باید حاوی مواد غیر انرژی‌زا هم باشد، چرا که این دسته از مواد هم ، برای ادامه حیات ما ضروری و کارآمد هستند. ویتامینها ، مواد معدنی ، سلولز و آب با آنکه به تنهایی و به صورت جدا قابلیت تامین انرژی را برای بدن ما ندارند اما وجودشان برای تنظیم اعمال دستگاههای مختلف در واکنشهای درونی بدن ضروری است. در واقع مواد معدنی برای بدن ما بسیار ضروری هستند، زیرا به دو صورت اساسی در بدن ما نقش دارند: 

•    اول دسته‌ای از این مواد که در ساختمان بدن ما مثل خون ، دندانها ، استخوانها و ... نقش دارند که می‌توانیم از کلسیم ، گوگرد ، سدیم ، کلر ، فسفر و غیره نام ببریم. 

•    دوم اینکه برخی از مواد و املاح معدنی به عنوان کاتالیزور هستند، یعنی در واکنشهای بدن ، ایجاد سرعت می‌کنند که از آن جمله می‌توانیم به آهن ، مس ، ید ، منگنز و ... اشاره کنیم و اگر چه میزان نیاز به این مواد در بدن کم است اما بسیار ضروری هستند. برای نمونه آهن در هموگلوبین خون و ید در ترشح غدد بدن نقش اساسی دارند. همچینین نباید نقش سلولز را در عملکرد روده‌ها و اعضای دیگر بدن فراموش کنیم. 

بیشتر بدانید 

تعادل مواد غذایی 

در حقیقت مهمترین نکته این است که مواد غذایی ضروری برای حیات بدن باید به نسبتهای متعادل و درست مصرف شوند و در واقع باید بین آنها تعادل لازم و کافی برقرار باشد. چرا که همین تعادل در حقیقت از مشخصات اصلی و آشکار هر موجود زنده‌ای است. اگر کسی فقط مواد سفیده‌ای به اصطلاح پروتئینهای نباتی و گیاهی را مصرف کند، چنین شخصی بدون تردید بعضی از اسیدهای آمینه مورد نیاز بدنش را در دسترس نخواهد داشت و کمبود و یا نبود این مواد به سرعت باعث به هم خوردن و اختلال اعمال اساسی بدن او می‌شود. پس برای آنکه این دسته از مواد و سایر مواد دیگر به بدن ما برسد باید مواد را به صورت متنوع و از دسته مواد گیاهی و حیوانی مصرف کنیم. فرقی نمی‌کند که این مواد جزو مواد چربی یا سفیده‌ای باشند. نکته مهم دیگر این است که همه ما به خصوص در دوران نوجوانی و جوانی باید مواظب مصرف کلسیم و فسفر روزانه خودمان باشیم.

 زیرا اساس ساختمانی استخوانها و دندانهای ما را تشکیل می‌دهند. ویتامین D تا حدود زیادی باعث تعادل میان کلسیم و فسفر موجود در بدن می‌شود و تشکیل و تکامل استخوانها را به صورت عادی و طبیعی خواهد کرد. 

میزان انرژی مورد نیاز 

بایستی به خاطر داشته باشیم که احتیاجات انسانها بر حسب سن و شغل و شرایط محیطی و جغرافیایی تفاوت دارد، اما به هر حال یک انسان عادی باید حدود 2500 کالری را به صورت روزانه مصرف کند و این میزان در ورزشکاران به چیزی حدود 4000 کالری افزایش می‌یابد. به خصوص که در افراد ورزشکار و پرتحرک باید مواد قندی و نشاسته‌ای افزایش داده شود و چربی نیز به میزان کمی افزایش یابد. همچنین میزان ویتامین C در این افراد باید افزایش یابد

. در ضمن تمامی افرادی که به کارهای فکری مشغولند نیز به میزان انرژی بیشتری نسبت به انسانها عادی نیاز دارند. به خصوص نوجوانان به خاطر رشد بدنشان به مواد منظم و متناسب بیشتری احتیاج دارند. 

نقش برنامه غذایی در پیشگیری از سوء تغذیه 

تغذیه

سوء تغذیه و فقدان مواد غذایی لازم و اساسی برای بدن هر انسانی بیشتر از هر چیزی متوجه برنامه‌های غذایی غلط و طرز مصرف نادرست خواهد بود.


مواد غذایی را تقریبا همه ما می‌توانیم به صورت درست و مفید و منظم مصرف کنیم، اما از این امر مهم و اساسی در زندگیمان غافلیم. هیچ کس منکر مشکلات مادی نیست، اما مطمئن باشید که سوء تغذیه و فقدان مواد غذایی لازم و اساسی برای بدن هر انسانی بیشتر از هر چیزی متوجه برنامه‌های غذایی غلط و طرز مصرف نادرست خواهد بود. 

ما عمدتا مواد غذایی را به صورت تازه مصرف نمی‌کنیم. حتی در بسیاری از موارد و به خاطر روشهای غلط موجود مواد اساسی موجود در آنها را از بین می‌بریم. پس باید با طرح یک برنامه غذایی مهم و اساسی با کمک والدین خود بر این مشکل مهم غلبه کنیم و همیشه و در همه حال به خاطر داشته باشیم که آینده موفق ما در گروی سلامت جسمانی و در نتیجه روانی ماست. مساله‌ای که بزرگان دینی ما توجهی اساسی به آن داشته‌اند.

بیشتر بدانید 





آموزش:


اشتراک گذاری:
msmkarimi
رتبه مدرس
شماره تماس:

تاریخ عضویت:۱۳۹۸/۰۹/۰۹


تعداد درس:۷۰
قیمت: رایگان!
پرسش و پاسخ (0)
سوالی دارید؟ اینجا بپرسید...
نام کاربری: برای ارسال کامنت، باید ابتدا وارد سایت شوید.